Interview met Mark Rutte, lijsttrekker VVD

De VVD wil gemeenten en corporaties stimuleren om goede, betaalbare woningen te bouwen. Ook wil de partij een meerjarenagenda voor de ouderenzorg. En meer cyberrechercheurs voor het bestrijden van digitale oplichting. Ondanks alle hectiek van een premier in coronacrisis, staat Mark Rutte ons kwiek te woord. Een gesprek over woningtekort, pensioenen en indexatie, de arbeidsmarkt en liefdevolle zorg.Mark Rutte

Er is veel behoefte aan betaalbare, levensloopbestendige seniorenwoningen. Wat moet er gebeuren?

“Als je ouder wordt, moet je kunnen kiezen hoe je wilt wonen. Er is nog een groot woningtekort, dus er moet echt wat gebeuren. Ten eerste: we stellen een nationaal bouwfonds in om gemeenten te stimuleren om alle drempels rond woningbouw weg te nemen. Zoals bodemsanering, wegenaanleg en het omlaag brengen van de stikstofuitstoot. We denken aan zo’n 100 miljoen per jaar als bouwimpuls. Ook via het gemeentefonds willen we jaarlijks zo’n 100 miljoen uittrekken als impuls. Verder willen we dat corporaties die meer bouwen, juist ook voor senioren, minder verhuurdersheffing betalen. Corporaties die minder bouwen, betalen meer. Als laatste willen we meer ruimte geven voor maatschappelijke initiatieven waar wonen en zorg wordt gecombineerd. Dit door regels bij gemeenten weg te halen om de bureaucratie te verminderen.”

Hoe zorgen we dat de ouderenzorg laagdrempelig en toegankelijk blijft en dat thuiszorg, ziekenhuiszorg en verpleeghuiszorg op elkaar aansluiten?

“Een paar dingen. We willen goede en liefdevolle zorg. De afgelopen kabinetsperiode investeerden we daarom al 2 miljard extra in de ouderenzorg. Daardoor is al veel verbeterd. Die forse impuls moeten we tot een succes maken. De corona brengt veel ellende, maar zorgorganisaties gingen wel, noodgedwongen, goed samenwerken. Dat moeten we doorzetten. De VVD wil een meerjarenagenda voor ouderenzorg, zodat er meer keuzevrijheid komt in de zorg. We moeten dit regelen met gemeenten en ouderenzorgorganisaties. We combineren dit met de bouwagenda – kleinschalige vormvormen en grotere verpleeghuizen – zodat iedereen die het nodig heeft later wonen en zorg op maat kunnen krijgen. Het is nu te veel ‘one size fits all’. Daarbij speelt het probleem van onvoldoende personeel. Het geld is er, maar we moeten de mensen vinden. Is er nog wat meer nodig dan die 2 miljard, dan regelen we dat. Dit moeten we goed op orde krijgen.”

 

“We moeten de combinaties van wonen en zorgen verbeteren”

 

De armoede neemt toe onder alle leeftijdsgroepen boven de 55 jaar. Wat gaat u daaraan doen?

Wat we zien is dat vooral de brede middengroep het zwaar heeft: mensen met een jaarinkomen tussen de 30.000 en 70.000 euro. We doen een paar dingen om dat te verbeteren. We willen de energiebelasting verlagen en het eigen risico bevriezen voor de volgende kabinetsperiode. Verder moet het minimumloon omhoog en de inkomstenbelasting omlaag door het verlagen van de laagste belastingschrijf.”

Werkloze 55-plussers komen moeilijk weer aan het werk. Wat moet daaraan gebeuren?

“Wij brengen de risico’s en de kosten voor werkgevers omlaag, zodat het makkelijker wordt om 55-plussers in dienst te nemen. Verder willen we in de cao’s het verplichte leeftijdsontslag afschaffen, zodat mensen zelf kunnen beslissen of ze stoppen met werken of langer willen doorwerken. Daar moet veel meer variatie in komen, want de ervaring van senioren is goud waard. in VS hebben we nu een president van 78 jaar. Het is idioot om te zeggen dat je vanaf je 66ste niet meer interessant bent.”

De pensioenen dan. De kans op indexatie is heel klein, tenzij de regels flink worden versoepeld. Is de VVD een voorstander van die versoepeling?

“Omdat de rente op de staatslening al dertig jaar lang daalt, moeten de pensioenfondsen geld in kas houden om hun toezeggingen te kunnen nakomen. Daarom wordt er al zo lang niet geïndexeerd. Vanaf 2026 is er het nieuwe pensioenstelsel. Daardoor komt er meer zicht op indexaties. In aanloop daarnaartoe versoepelen we de kortingsregels, zodat pensioenfondsen niet hoeven te korten, en de indexatieregels. Maar het is lastig beloftes te doen over indexeren, want de fondsen zijn van werkgevers en werknemers. De AOW blijft waardevast, zeker bij de VVD.”

Steeds meer mensen zijn kwetsbaar voor digitale oplichting. Wat kun je doen om de aangiftebereidheid te vergroten?

“Allereerst wil ik zeggen: als jou dit overkomt, ben je niet stom, want heel veel mensen krijgen ermee te maken. Het probleem neemt snel toe. Mijn advies is: doe aangifte. zodat de politie het misdrijf kan opvolgen. Vervolgens moeten we zorgen dat de daders worden gepakt en bestraft. We moeten dus niet alleen investeren in de politie, maar ook in cyberrechercheurs. Verder moet er aandacht komen voor preventie, zodat mensen zich bewust worden. Banken moeten meer verantwoordelijkheid nemen en klanten beschermen tegen dit soort fraude. Bijvoorbeeld door een extra check te doen als jij 10.000 euro overmaakt naar een onbekende rekening. Banken halen dit zo uit hun systemen.”

Hoe kunnen mensen blijven meedoen aan digitale samenleving?

“Je wilt een samenleving waarin iedereen meetelt. Ik kan er heel veel over zeggen, maar het belangrijkste vind ik dat je ook per post moet kunnen blijven corresponderen met de overheid. Digitaal is prima, maar sommige mensen krijgen liever een brief. Dat moet gegarandeerd blijven.”

Ouderen zijn kwetsbaar op de fiets. Hoe houd je het fietsen veilig?

“De VVD investeert in fietspaden, in samenwerking met provincies en gemeenten. Ten tweede: we zijn voor lagere boetes bij kleinere overtredingen en voor hogere boetes bij zwaardere en herhaaldelijke overtredingen. De VVD wil laten vastleggen dat mensen die met drank en drugs op autorijden nooit wegkomen met een geldstraf of een taakstraf. Doe je het nog een keer, dan krijg je een levenslange rijontzetting. De verkeersveiligheid is namelijk een groot probleem. Dat komt niet alleen door de infrastructuur, maar het is echt ook gedrag. Daar moet je stevig in zijn.”

Veel mantelzorgers zijn overbelast, en dat probleem neemt toe. Wat heeft de VVD hun te bieden?

“Het is fantastisch dat in Nederland zoveel mensen iets over hebben voor een ander. Eén op de drie mensen boven de 16 jaar biedt een vorm van mantelzorg. Maar meer dan 9% is overbelast. De VVD wil daarom dat gemeenten en zorgkantoren de respijtzorg actiever gaan aanbieden. Dat doen ze nu meestal niet. Respijtzorg zorgt ervoor dat de mantelzorger even op adem kan komen. En over de zorg zelf: als de zorg beter blijft samenwerken én als de vacatures in de verpleeghuizen worden ingevuld, zorgt dat ervoor dat mantelzorgers niet nog meer druk op de schouders krijgen. Daarnaast moeten we, zoals gezegd, de combinaties van wonen en zorgen verbeteren.”

Tot slot: hoe kijkt Mark Rutte naar ouderen?

“We kunnen veel leren van andere culturen en van het respect dat zij hebben voor ouderen. De helft van de mensen tussen de 65 en 75 jaar doet vrijwilligerswerk. En een derde van de mensen boven de 75 jaar doet vrijwilligerswerk. De term ‘dor hout’ is zó denigrerend, daar kan ik niets mee. Laten we blij zijn met mensen die zoveel levenservaring en wijsheid hebben. En daag hen uit om verhalen te vertellen over vroeger. Die verhalen moeten worden doorverteld. Oral history, dat is zo mooi.”

Interviews met de andere lijsttrekkers