Interview met Lilian Marijnissen, lijsttrekker SP

Meer levensloopbestendige woningen (de zorgbuurthuizen), verhoging van de AOW, indexering van de pensioenen en investeren in veilige fietspaden. Ook de mantelzorger is in beeld bij de SP. KBO-PCOB interviewt Lilian Marijnissen over zorg en wonen, armoede, pensioenen, digitale oplichting en haar voorbeeld: haar oma.Lilian Marijnissen

Hoe krijg je gemeentes zover dat er meer levensloopbestendige woningen komen, op centrale locaties?

“Ons eigen initiatief is het zorgbuurthuis, een kleinschalige woonzorgvorm die zoveel mogelijk een gewoon woonhuis is. Uitgangspunt dat mensen zoveel mogelijk de dingen willen blijven doen die ze gewend waren om te doen. In een vertrouwde omgeving. De zorgprofessionals verlenen niet alleen de zorg die nodig is, maar ze kijken ook naar welzijn, kwaliteit van leven. Je woont in je eigen wijk, met je eventuele partner, ook al heeft de één wel zorg nodig en de ander niet. Het zorgbuurthuis heeft een inloopfunctie, zodat mensen uit de wijk kunnen meekoken en mee-eten. Het zorgbuurthuis is toegankelijk voor iedereen: arm en rijk. We moeten nu echt meer investeren in onze volkshuisvesting.”

Het zorgbuurthuis komt maar niet van de grond. Waar loopt het op vast?

“Het kost inderdaad moeite om dit voor elkaar te krijgen. De filosofie erachter – oud worden in je eigen wijk – leidt overal tot enthousiasme, maar het moet wel gebeuren. Het concept zou in opdracht moeten worden gegeven aan gemeenten en corporaties. In mijn eigen Oss komt nu zo’n zorgbuurthuis. Dat komt omdat een SP-raadslid hier heel veel tijd in steekt, dus het begin is er. Daarnaast is het ons gelukt om meer geld vanuit de overheid beschikbaar te krijgen voor de bouw van zorgbuurthuizen.”

Is er een stelselwijziging nodig in de zorg?

“De marktwerking moet uit de zorg, zodat de zorg toegankelijker wordt. Zorgorganisaties moeten met elkaar samenwerken op basis van vertrouwen. En de mensen die het werk doen, moeten meer zeggenschap krijgen in het bepalen welke zorg nodig is. Dan kunnen we stoppen met al die overbodige indicaties, controlemechanismen en rapportageformulieren. Maar ik vrees dat we hier nog jaren voor moeten vechten. Er zit wel beweging in, want de SP was twintig jaar lang de enige die hiertegen vocht, maar inmiddels zijn er meer geluiden. Ooit gaat het gebeuren.”

De armoede onder senioren is sinds 2011 flink gestegen. Wat doet de SP daartegen?

“Ik heb nu drie keer een Prinsjesdag meegemaakt en elke keer was het hetzelfde. Het kabinet riep steeds: ‘We gaan er allemaal op vooruit, iedereen profiteert mee’. Achteraf bleek dit niet te kloppen. Elk jaar kregen vooral senioren minder te besteden, terwijl het zo geweldig ging met de economie.”

Hoe los je dat op? Er is ook veel werkloosheid onder 55-plussers.

Senioren worden hard geraakt door de coronacrisis. Daarbij speelt ook leeftijdsdiscriminatie; een lastig probleem om op te lossen. Je kunt de inspectie uitbreiden, werken met mystery guests en bedrijven beboeten. Dat moeten allemaal gebeuren, meer dan nu. De SP heeft ook voorstellen gegaan om werkloze 55-plussers niet achterna te zitten om te solliciteren. Juist nu kun je ervoor kiezen jongeren aan een baan te helpen. Senioren die graag willen, moeten we volop begeleiden naar werk, maar de realiteit is dat maar een klein percentage 55-plussers weer aan de bak komt.”

Veel senioren doen vrijwilligerswerk. Kan de SP iets voor hen betekenen?

“Er zijn inderdaad heel veel manieren waarop je kunt bijdragen aan de samenleving. Wij denken dan meteen aan betaald werk, maar er zijn veel andere essentiële functies in de samenleving. In mei 2020 lanceerden we het plan Banen van Waarde. Wij willen dat in de publieke sector veel meer banen worden gecreëerd die van waarde zijn voor de samenleving. Ik denk daarbij aan banen die de afgelopen jaren zijn wegbezuinigd. Zoals het beheer van speeltuinen, het onderhoud van sportterreinen en de buurtbus. Dat zijn zulke belangrijke banen in de samenleving. De overheid zou daarin voorop moeten gaan. Voor meer koopkracht willen we het minimumloon fors verhogen: van 10 naar 14 euro per uur. En omdat we de koppeling in stand houden, gaan ook de AOW en de uitkeringen omhoog. Wij willen dit trouwens al jaren en nu staat het ook in het VVD-programma.”

“De pensioenpotten zitten hartstikke vol”

 

Het nieuwe pensioenstelsel komt eraan. De kortingen zijn van de baan, maar er is nog steeds geen indexering van de pensioenen. Wat wil de SP?

“Het is op een gegeven moment niet meer te verkopen dat de pensioenfondsen enorme rendementen maken, maar zich vanwege de rekenregels onterecht arm moeten rekenen. De potten zitten hartstikke vol. Senioren gaan er al twaalf jaar lang op achteruit, dus wat ons betreft komt die indexatie er wel. Wij zeggen: pas de rekenregels aan, zodat er ruimte ontstaat om de pensioenen te laten meestijgen met de prijzen. Dan kun je daarin een indexatie-inhaalslag doen. Wat de kortingen betreft: ik houd mijn hart vast voor na de verkiezingen. Voor de verkiezingen durven politici dat niet aan. Ikzelf vermoed dat de kortingen er in 2022 toch komen. Wij zullen alles doen om dat te voorkomen, dat is zo oneerlijk!”

Iets anders: veel mensen worden het slachtoffer van digitale oplichting. Kan de overheid mensen hiertegen beschermen?

“Ten eerste: het kan iedereen overkomen, want het gebeurt heel geraffineerd. Je bent dus geen oen als je erin trapt. Overkomt je dit, doe dan zeker aangifte. Maar dan moet de politie wel de ruimte hebben om jouw aangifte te behandelen. Daarom wil de SP dat de politiebureaus openblijven in de wijken. Alles moet nu online, maar als jou iets overkomt, dan wil je ergens kunnen binnenstappen en je verhaal doen. Vervolgens moeten mensen worden gecompenseerd door de bank.”

Hoe zorg je dat mensen kunnen blijven meedoen met de digitalisering?

“Senioren die meewillen in de digitalisering, moeten we daarbij helpen. Maar de overheid moet ook rekening houden met mensen die niet willen of kunnen, zoals ouderen en laaggeletterden. Zij moeten ergens kunnen binnenstappen of kunnen bellen. Het persoonlijke contact verdwijnt helaas. De SP wil daarom dat bankkantoren in de wijk blijven. Wij willen de banken dwingen om die dienstverlening overeind te houden. Voorzieningen die al weg zijn, moeten terugkomen. Als compromis moeten ze in elk geval kunnen bellen en een mens aan de lijn krijgen die helpt.”

Het wordt steeds onveiliger op de fietspaden met al die e-bikes. Hoe lossen we dat op?

“De komende tien jaar investeert de SP elk jaar in fiets- en wandelinfrastructuur zodat dat in tien jaar tijd oploopt naar jaarlijks 120 miljoen. Denk onder meer aan het verbreden van bestaande fietspaden, semiverharde bermen en schuine stoepranden. Zo willen we obstakels verwijderen.”

De mantelzorgers dan. Wat biedt SP hun om overbelasting te voorkomen?

“Overbelasting komt deels omdat er te weinig professionele zorg is, waardoor mantelzorgers de gaten moet dichtlopen. Daarom moeten we investeren in goede, liefdevolle zorg met aandacht voor mensen. Mantelzorgers mogen geen halve hulpverlener zijn, want dan ligt overbelasting op de loer, vooral als je een gezin hebt of zelf op leeftijd bent. We moeten hen dus beter ondersteunen. Met zorgverlof van de werkgever en zorgtoeslag voor wie inkomsten misloopt of reiskosten maakt.”

Hoe kijk je aan tegen senioren? Wat is hun meerwaarde?

“Op mijn bureau staat een foto van mijn oma, de moeder van mijn vader. Ze is achter in de negentig geworden. Ze is mijn voorbeeld. Mijn oma was een warme, sterke vrouw. Ze werd al vroeg weduwe en was de eerste werkende vrouw van Oss. Ze was heel belangrijk voor me. Ik voelde me er altijd thuis. Ik heb zelf ervaren hoe belangrijk een oma voor een kind kan zijn. Dan heb ik het nog niet eens over de rol van senioren in de samenleving. Daar kunnen we veel meer mee doen. Zoals senioren die op school vertellen over de oorlog of de opbouw van de verzorgingsstaat. Dat lijkt me heel mooi.”

Interviews met de andere lijsttrekkers