Dossier internetcriminaliteit

Oplichters en dieven opereren niet alleen in de fysieke wereld, maar hebben hun terrein ook uitgebreid naar het internet. Phishing, hacken, koop- of verkoopfraude, we moeten er allemaal rekening mee houden. Vaak biedt goed opletten en de juiste maatregelen nemen voldoende bescherming. Maar dan moet je wel weten hoe. KBO-PCOB strijdt tegen cybercriminaliteit. In dit dossier geven we u informatie, voorlichting en tips.

Senioren vertellen hun verhaal

Bertha* (85): Ik kreeg de schrik van mijn leven

“Wat gek, dacht ik, toen er een mailtje binnenkwam afkomstig van mijn eigen mailadres. Nietsvermoedend opende ik het bericht en kreeg de schrik van mijn leven. Er stond dat ze konden meelezen in mijn mails. Bovendien wisten ze precies te vertellen welk onderwerp ik had opgezocht op internet en dreigden ze dit openbaar te maken. Door €3.000 over te maken, zou ik er vanaf zijn.

De medewerker van de computerhelpdesk die ik belde, zei: absoluut niet betalen, dit is allemaal flauwekul. En: maak je niet druk, veel senioren krijgen zulke mails. Dat stelde me wel wat gerust. Tot er na een paar soortgelijke mails opeens eentje tussen zat met een beschrijving van de kamer waar mijn laptop staat. Die beschrijving klopte precies. Daar schrok ik weer enorm van – ik had immers al een pleister op het oogje van de camera geplakt. Ik heb er meteen een tweede overheen gedaan. De laptop houd ik sindsdien dichtgeklapt als ik hem niet gebruik. Ik ben bang, voel me niet veilig in mijn eigen huis. Zo naar, het idee dat ze me door gaten en kieren bespieden.

Die mails krijg ik nog steeds. Ze zijn afkomstig van verschillende afzenders. Soms zijn ze in het Nederlands geschreven, een andere keer in het Duits. Als ik het niet vertrouw, klik ik de mails meteen weg en zet ik ze in de spambox, die ik regelmatig leegmaak. Nu maar hopen dat ze het binnenkort opgeven.”

*Volledige naam bij de redactie bekend

Kurt Anzenhofer (84): Toen gingen bij mij de alarmbellen rinkelen

“Augustus vorig jaar werd bij mij een pakketje bezorgd. Omdat ik niets had besteld, wilde ik het retourneren aan de afzender – het adres achterop was in mijn woonplaats. Toen dat niet bleek te bestaan, heb ik het pakketje naar DHL gebracht. Kort daarop kreeg ik twee keer een aanmaning van een incassobureau. Een namens een parfumwinkel en een van bol.com. Ook daar had ik niets besteld. Toen gingen bij mij de alarmbellen rinkelen. Ik heb meteen bol.com gebeld. Wat bleek? Voor de bestelling was een fake e-mailadres gebruikt. Ze hadden me ook een andere voornaam gegeven: Koos.

Je bent het slachtoffer van identiteitsfraude, zei mijn zoon. We hebben meteen melding gemaakt op de website van het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude. Wat er precies mee is gebeurd, weet ik niet, maar van de incassobureaus heb ik niets meer gehoord. Bij bol.com hebben ze het ook keurig opgelost. Ik kreeg nog een vriendelijk mailtje van ze.

Iemands identiteit stelen is dus een koud kunstje. Je hebt een achternaam, huisadres en telefoonnummer nodig en dan is het een kwestie van een e-mailadres verzinnen. Blijkbaar is de controle bij webwinkels niet waterdicht.

Mijn tips? Goed opletten als je een pakketje krijgt. Heb je wel iets besteld bij de afzender? En krijg je een bericht over iets wat je niet hebt besteld of een incasso, bel dan altijd met het betreffende bedrijf en vraag hoe de bestelling precies is geplaatst. Kloppen de namen en het e-mailadres niet, dan weet je wat er aan de hand is.”

Informatievideo's en tips

Tijdens de junimaand-cybercrimemaand lanceert KBO-PCOB wekelijks een video over het voorkomen van internetcriminaliteit. U kunt de video’s ook bekijken op ons YouTube-kanaal en op onze Facebook-pagina.

Denk aan de update

Tips:

  • Update regelmatig de software van uw apparaat.
  • Gebruik sterke wachtwoorden en verander deze regelmatig.
  • Scan regelmatig de computer op virussen en adware of spyware.

Veilig internetbankieren

Tips:

  • Doe nooit bankzaken via openbare wifi-netwerken, zoals in de trein of een restaurant.
  • Installeer uw betalingsapp via de Google Playstore of de Appstore.

Nep e-mails

Tips:

  • Eerst checken, dan klikken. Vertrouwt u het niet? Wees dan voorzichtig.
  • Krijgt u een e-mail over een rekening die u moet betalen of een pasje dat wordt geblokkeerd? Bel dan eerst met het bedrijf waar de mail vandaan komt. Zoek zelf het telefoonnummer op en gebruik nooit het telefoonnummer uit de e-mail! Oplichters hebben ook handlangers die de telefoon aannemen.
  • Banken vragen nooit om bankgegevens of wachtwoorden via mail of telefoon.
  • Verstrek nooit codes of identificatiemiddelen per e-mail.
  • Bent u slachtoffer van fraude? Doe dan altijd aangifte bij de politie.

Veilig online kopen

Tips:

  • Controleer de URL (het webadres), telefoonnummer of e-mailadres.
  • Kijk naar het waarborgkeurmerk.
  • Kijk naar contactgegevens van de organisatie, is er een telefoonnummer, e-mailadres?
  • Kijk of er al referenties zijn over de persoon of organisatie.
  • Stuur de (ver)koper nooit een kopie van uw legitimatiebewijs!
  • Bent u slachtoffer van fraude, doe dan altijd aangifte bij de politie.

Advies bij u thuis

Veiligheidsadviseurs en tabletcoaches van KBO-PCOB zijn speciaal opgeleid om senioren te helpen met het vergroten van hun digitale veiligheid. Zij geven praktische tips en leggen moeilijke zaken begrijpelijk uit.

Wilt u persoonlijk advies, vraag dan naar een veiligheidsadviseur van KBO-PCOB bij u in de buurt. Deze komt gratis bij u langs. Mail naar info@kbo-pcob.nl of bel naar 030-3 400 600. Of vraag aan uw afdeling of er een tabletcoach in uw buurt is.

Geen lid van onze vereniging? Sluit dan snel een lidmaatschap af en profiteer ook van onze diensten.

Kennis en informatie

Op de KBO-PCOB Academie vindt u op diverse plekken informatie, tips, goede voorbeelden en activiteiten op het gebied van online veiligheid.

> Leer meer over veilig bankieren met Financieel Wijzer
> Maak internetten leuker, makkelijker en praktischer met Tabletcoaching
> Wapen u tegen oplichters met onze app tegen Babbeltrucs
> Lees meer informatie over de bescherming van persoonsgegevens via de AVG

Meer informatie van de overheid vindt u op de speciale website Veilig Internetten