Koopkracht

KBO-PCOB vindt dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen. Koopkracht moet zich rechtvaardig ontwikkelen. Daar maken we ons hard voor.

 

Steun onze inzet voor rechtvaardige koopkracht!

Klik hier om lid te worden

KBO-PCOB maakt zich sterk voor:

Goed pensioen

We staan voor een pensioenstelsel dat duurzaam, eerlijk en solidair is en dat recht doet aan jaren van hard werken.

Stop de stapeling

We willen dat zorg- en woonkosten voor iedereen te dragen zijn. Stapeling van kosten willen we daarom zoveel mogelijk voorkomen.

Arbeid en inkomen

We worden gemiddeld ouder en werken langer. De arbeidsmarkt is daar nog niet op ingericht. KBO-PCOB strijdt voor een stevige positie van 50-plussers op de arbeidsmarkt: voldoende werk, scholing en inkomen.

Armoede voorkomen

Ook in Nederland neemt de ongelijkheid toe. We stellen alles in het werk om armoede bij senioren te voorkomen. Eerste voorwaarde daarbij is dat de AOW welvaartsvast blijft. We zijn daarnaast scherp op belastingen, compensaties en toeslagen: bereiken degenen die het nodig hebben? Het agenderen en oplossen van financiële kwetsbaarheid van groepen ouderen heeft onze hoogste prioriteit.

AOW

De welvaartsvaste AOW is een grote verworvenheid in Nederland. Het beschermt senioren (hoewel niet volledig!) tegen armoede. KBO-PCOB strijdt er dan ook voor om de AOW welvaartsvast te houden. Ook moet het AOW-pensioen inkomensonafhankelijk blijven.

Als grootste seniorenorganisatie van Nederland weten we dat leven van alleen AOW of hooguit met een klein aanvullend pensioentje, bepaald geen vetpot is. Zeker als er hoge zorg- en woonlasten bijkomen. Wij brengen dan ook voortdurend onder de aandacht bij beleidsmakers en politici dat de groep ouderen in die situatie aanzienlijk is. En dat deze 65+huishouders met een laag inkomen extra financiële bescherming moeten krijgen en er niet in koopkracht op achteruit mogen gaan.

De AOW-leeftijd stijgt snel. Voor veel mensen te snel. Zo komen veel oudere werkzoekenden steeds verder klem te zitten in het financieel overbruggen van de periode tussen werkloosheid en pensioen. (zie dossier Werk)

KBO-PCOB pleit voor een kalmer tempo om de AOW-leeftijd te verhogen. Deels is dit gebeurd bij het onderhandelen over een pensioenakkoord in 2019. De AOW-leeftijd wordt twee jaar bevroren op 66 jaar en vier maanden. Daarna stijgt deze stapsgewijs naar 67 in 2024. Vervolgens komen er 8 maanden bij voor ieder jaar dat we langer leven. Wat KBO-PCOB betreft een noodzakelijke stap, waarbij we de uitwerking scherp in de gaten houden.

Voor mensen die een AOW-gat hebben door verhoging van de AOW-leeftijd, wil KBO-PCOB een ruimhartige overbruggingsuitkering. Mensen die een onvolledige AOW hebben (bijvoorbeeld door verblijf in het buitenland) kunnen een AIO-aanvulling krijgen. Dat moet mogelijk blijven, zeker voor mensen die zonder die AOW onder het bijstandsgrens terechtkomen.

Voor AOW’ers mag er nooit een kostendelersnorm komen als zij gaan samenwonen om mantelzorg te verlenen.

Armoede

Aandacht voor armoede onder ouderen is hard nodig. Met lang niet alle ouderen gaat het zo goed als vaak gedacht. KBO-PCOB vroeg aan leden om de stilte te doorbreken en te laten horen wat ze merken van het overheidsbeleid. We kregen honderden verhalen binnen uit heel Nederland. Van jonge senioren die bang zijn voor wat er na hun pensionering gaat gebeuren tot heel kwetsbare ouderen die zich hun laatste levensjaren anders hadden voorgesteld.

De verhalen zijn stuk voor stuk schrijnend. KBO-PCOB vraagt dan ook om een maatschappelijk antwoord en is voortdurend met de politiek in gesprek over oplossingen.

Armoede komt voor bij meerdere groepen senioren. Denk aan 85-plussers met heel weinig aanvullend pensioen en hoge zorgkosten, aan gescheiden vrouwen en aan mensen die werkloos zijn geraakt na hun 55ste en niet meer aan het werk kwamen. KBO-PCOB wil handhaving van de inkomensvoorzieningen, om AOW’ers niet onder het sociaal minimum te laten zakken.

Belastingen

Iedereen moet zijn steentje bijdragen om onze samenleving leefbaar en betaalbaar te houden. Lasten moeten evenredig verdeeld worden. Gepensioneerden moeten in gelijke mate en fiscaal rechtvaardig bijdragen. Maar mogen ook naar rato profiteren van fiscaal voordeel en lastenverlichting.

De koopkracht van ouderen en uitkeringsgerechtigden blijft al jaren achter bij die van werkenden. Dan is fiscale compensatie aan de orde. KBO-PCOB verzet zich ook tegen het sterker belasten van basisproducten en diensten, zoals btw op dagelijkse boodschappen en de energierekening.

KBO-PCOB blijft jaarlijks de fiscale veranderingen volgen en beïnvloeden, om te zorgen dat senioren niet fiscaal benadeeld worden en voldoende meedelen in compensaties en voordelen. Dat heeft onder meer geresulteerd in een hogere ouderenkorting voor een grotere groep mensen. Vanaf 2020 komen ook meer mensen in aanmerking voor huurtoeslag.

Het doen van aangifte is voor veel senioren ingewikkeld, vanwege de digitalisering. KBO-PCOB pleit voor goede begeleiding bij die overgang. Én voor een vangnet voor de grote groep ouderen die niet (meer) digitaal vaardig wordt.

Compensaties & toeslagen

Belangrijke toeslagen zijn de huur- en zorgtoeslag. KBO-PCOB houdt de politiek er scherp op dat de regelingen afdoende zijn, iedereen bereiken en niet te ingewikkeld zijn. De uitvoering door de Belastingdienst moet foutloos en tijdig gebeuren. Daarin is bereikbaarheid van belang, ook voor mensen die niet digitaal vaardig zijn. (zie dossier Digitale overheid)

Huurtoeslag en zorgtoeslag zijn rijksregelingen die bedoeld zijn om huishoudens met een laag inkomen en hoge kosten financieel te compenseren. KBO-PCOB weet dat lang niet alle ouderen hun weg vinden naar de regelingen. Onze vrijwilligers komen achter de voordeur. Veel ouderen maken geen gebruik (meer) van beschikbare zorg, uit angst voor de kosten (eigen bijdrage) en uit onbekendheid met tegemoetkomingen als zorgtoeslag. Het is daarom van groot belang dat we ouderen actiever wijzen op de voor hen beschikbare toeslagen.

Ondersteuning van senioren met een onvolledige AOW en zonder een aanvullend pensioen blijft volgens KBO-PCOB van belang, om te voorkomen dat zij onder het sociaal minimum terechtkomen. Daarom moet de kostendelersnorm ook voor hen verdwijnen. Voor gemeenten is een belangrijke rol weggelegd bij het tegengaan van financiële kwetsbaarheid.

Financieel misbruik

De overheid schat dat jaarlijks ruim 34.000 65-plussers slachtoffers worden van financiële uitbuiting. Hoewel het begrijpelijk is dat ouderen er niet over willen praten, moet het ons er niet van weerhouden om alert te zijn en voorzorgmaatregelen te nemen.

KBO-PCOB geeft voorlichting en leidt veiligheidsadviseurs op om financieel misbruik te voorkomen. Ook onze ouderenadviseurs en tabletcoaches zijn alert, want de digitale samenleving maakt kans op misbruik groter bij senioren die minder digitaal vaardig zijn (zie dossier Digivaardig).

De meeste ouderen willen geen aangifte doen. Dat is niet zo gek, omdat in 85% van de gevallen de dader een familielid is. In bijna de helft van de gevallen gaat het om (klein)kinderen en in 37% om de (ex)partner. Denk aan de kleinzoon die helpt met internetbankieren en meteen ook een nieuwe bank bestelt voor zichzelf. Een dochter die de boodschappen doet en zichzelf ook iets cadeau doet. Een kennis die de geldzaken regelt en de betaalrekening gebruikt als ‘flexibel krediet’.

Praat erover!

Als u zelf financieel wordt uitgebuit, bent u echt niet de enige (zie dossier Ouderenmishandeling). Praat erover met iemand die u vertrouwt of bel gratis en anoniem naar het advies- en meldpunt Huiselijk Geweld: 0800-2000. Het telefoonnummer is afgeschermd en komt niet op uw telefoonrekening terecht. U kunt ook naar dit nummer bellen als u een ‘niet pluis’-gevoel heeft bij familie of vrienden.

Tips om financieel misbruik tegen te gaan

  • Leg vast in een Levenstestament wie uw financiën mag beheren als u het zelf niet kunt. Regel dit via de notaris. Kosten voor het maken van een Levenstestament variëren van €225 tot €1.000.
  • Benoem ook iemand die de controle doet als iemand anders uw financiën beheert.
  • U kunt er ook voor kiezen om geen familie of vrienden te vragen en een professioneel bewindvoerder of mentor in te huren.
  • Zorg dat er geen duizenden euro’s op uw betaalrekening staan. Boek extra geld over naar uw spaarrekening.
  • Misbruik begint vaak met kleine bedragen die extra gepind worden en die niet zo opvallen op een betaalrekening. Open daarom liever een aparte rekening waar u bijvoorbeeld €50 per week automatisch op stort en blokkeer de mogelijkheid om rood te staan. De pinpas kan gebruikt worden door familie of een financieel mentor voor het doen van uw boodschappen.

Koopkrachtontwikkeling

KBO-PCOB begrijpt dat door de veranderende demografie aanpassingen nodig zijn ten aanzien van de financiële oudedagsvoorziening. Onze belangenbehartiging is gericht op een solidaire en leefbare maatschappij, waarin oud en jong omzien naar elkaar. Maar veel ouderen worden onevenredig geraakt door kabinetsmaatregelen. Hun koopkracht daalt al jaren op rij.

We willen dat de noodzakelijke financiële lasten voor iedereen te dragen zijn, zeker in tijden dat de pensioenen niet geïndexeerd of zelfs gekort worden. Senioren zuchten onder de optelsom van groeiende lasten voor zorg, verzekeringen, wonen, mobiliteit, dagelijkse boodschappen, verzorging, telecom en nog veel meer. Stijging en stapeling van kosten willen we daarom zoveel mogelijk voorkomen. We verzetten ons tegen sterke lastenstijging in het nadeel van groepen senioren. Of het nu de energierekening is (meldpunt) of de parkeerkosten bij ziekenhuizen (petitie). En we doen veel onderzoek naar de koopkrachtontwikkeling.

Wie tijdens het werkzame leven een buffer heeft weten op te bouwen, is meestal financieel weerbaar op latere leeftijd. Het gaat hierbij om de optelsom van een goed aanvullend pensioen, spaargeld, eigen woning, beleggingen en koopsom/lijfrentepolissen. Uit het onderzoek van KBO-PCOB volgt dat senioren zonder eigen vermogen bij een onverwachte belastingaanslag veel sneller in de problemen komen dan senioren mét eigen vermogen. Ze staan vaker en langer rood, hebben meer moeten bezuinigen en zien vaker af van een artsenbezoek vanwege de kosten. Het zal dan ook niemand verbazen dat senioren met weinig of geen spaarbuffer vaker wakker liggen van hun financiële situatie. KBO-PCOB geeft politiek Den Haag dan ook als dringende opdracht mee om senioren zonder financiële buffer niet te laten afglijden in armoede.

KBO-PCOB vindt dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen. Koopkracht moet zich rechtvaardig ontwikkelen. We staan voor een pensioenstelsel dat duurzaam, eerlijk en solidair is en dat recht doet aan jaren van hard werken.

Pensioen

Na jaren van onderhandelingen hebben de sociale partners en het kabinet een pensioenakkoord gesloten, en dat betekent dat ons pensioenstelsel flink op de schop gaat. KBO-PCOB vindt het een goede zaak dat er een akkoord ligt en ziet ook verbeteringen ten opzichte van de huidige situatie, waarin aanvullende pensioen al veel te lang niet geïndexeerd kunnen worden. Met alle gevolgen van dien: gepensioneerden zien de waarde van hun pensioen al jaren achteruit hollen.

Met de nieuwe plannen komt er wat meer perspectief op het verhogen van de pensioenen. Ook moet er straks een kostendekkende premie worden betaald. Nu is het pensioenfondsen nog toegestaan de premie te dempen, wat zorgt voor te lage premie-inkomsten en uiteindelijk ook een lagere dekkingsgraad. KBO-PCOB heeft er lang op aangedrongen hier een einde aan te maken, en is blij dat dat straks ook gebeurt.

Tegelijkertijd zijn we ook kritisch. Veel plannen moeten namelijk nog nader uitgewerkt worden. We houden daarbij nadrukkelijk de vinger aan de pols om ervoor te zorgen dat de uitwerking van het akkoord rechtvaardig is. KBO-PCOB wil dat het in het akkoord beloofde koopkrachtig pensioen waargemaakt wordt en doet er in haar belangenbehartiging alles aan om dat voor elkaar te krijgen. Zo zetten we ons er onvermoeibaar voor in dat de rekenrente aangepast wordt en meer aansluit bij de rendementen die pensioenfondsen daadwerkelijk maken. Oók in het nieuwe stelsel.

Werk

Geluk en voldoening hangen, naast inkomen en status, samen met werk. Voldoende werk voor 50-plussers is nog belangrijker geworden sinds het verhogen van de pensioengerechtigde leeftijd.

De algemene werkloosheid daalt momenteel, maar helaas nauwelijks onder langdurig werkloze 50-plussers. Deze werklozen verdienen dan ook extra inzet en een goed vangnet. Ook voor werkzoekende niet-uitkeringsgerechtigde 50-plussers moet aandacht zijn. Denk aan senioren die het solliciteren maar hebben ‘opgegeven’. Er blijft te veel talent en kennis onbenut.

KBO-PCOB maakt zich zorgen over drie groepen 50-plussers:

  • Werkzoekenden die dolgraag aan de slag willen, maar vanwege hun leeftijd (55 tot 66 jaar) steeds worden afgewezen in selectie- en sollicitatieprocedures; zij vormen een belangrijk deel van het onbenut arbeidspotentieel van 1,1 miljoen Nederlanders.
  • Zelfstandigen tussen de 55 en 66 jaar die onvoldoende inkomsten hebben en interen op hun spaargeld. Dit is een stille groep, maar de langdurige armoede in Nederland is het grootst tussen de 55 en 66 jaar. Van de werkende armen is een substantieel deel zzp’er.
  • Praktisch opgeleiden boven de 50 jaar die met moeite hun loopbaan gezond kunnen afronden tot de AOW-leeftijd.

Het is positief dat er een individueel scholingsbudget komt, het STAP-budget (Stimulans ArbeidsmarktPositie). Dit is mede op aandringen van KBO-PCOB. We dringen aan op goede stimulering en monitoring van dit budget. En we roepen op: investeer meer in scholing van specifiek oudere werknemers, neem praktische belemmeringen weg en spreek werkgevers aan. Voorkom dat ouder onderwijs-, zorg- en vaktechnisch personeel voortijdig verloren gaat voor de arbeidsmarkt en stimuleer de omscholing richting deze beroepen van 45-plussers die elders boventallig dreigen te worden.

Achter langdurige ouderenwerkloosheid gaat veel leed verscholen. Werklozen zijn namelijk bewezen ongelukkiger dan werkenden. Dat zoveel senioren thuis zitten, betekent voor de samenleving bovendien een groot verlies aan kennis en ervaring. Met name voor 60-plussers blijkt het vinden van een nieuwe baan bijzonder lastig. Dit heeft meerdere oorzaken. Hun functies verdwijnen, of er is niet in hen geïnvesteerd. Financiële voordelen voor het in dienst nemen van 50-plussers zijn niet bekend bij werkgevers of te omslachtig. Ook klopt de beeldvorming bij werkgevers vaak niet. Hogere leeftijd wordt geassocieerd met duur en ziek, en niet met wijsheid en ervaring.

We willen een steviger aanpak van leeftijdsdiscriminatie op de arbeidsmarkt. Het gebeurt op grote schaal en melden heeft weinig zin. Minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft een zelfinspectietool ontwikkeld en een social mediacampagne. Binnenkort zijn werkgevers ook verplicht om beleid te voeren ter voorkoming van discriminatie bij werving en selectie. De arbeidsinspectie gaat hierop toezien en kan bestuursrechtelijk optreden. KBO-PCOB heeft hier vaak voor gepleit en is blij met deze stap. Wel willen we dat leeftijdsdiscriminatie stevig wordt meegenomen in een brede aanpak van discriminatie.

Het kabinet heeft in 2019 besloten om de Wet inkomensvoorziening oudere werklozen (IOW) te verlengen. Hiermee blijft een belangrijk vangnet in stand om oudere werklozen te beschermen tegen afglijden naar armoede. Een lobbysucces waar KBO-PCOB lang voor heeft gepleit. Werknemers vanaf 60 jaar en 4 maanden die werkloos of gedeeltelijk arbeidsongeschikt worden, kunnen aanspraak blijven maken op zo’n IOW-uitkering.

De IOW biedt een tijdelijk vangnet aan oudere werklozen van wie de WW- of WGA-uitkering is afgelopen en die nog geen recht hebben op een AOW-uitkering. Als zij aanspraak willen maken op de bijstand, moeten ze vaak eerst hun eigen vermogen of dat van hun partner ‘opeten’. Dit hoeft niet bij een IOW-uitkering. Het recht op een IOW-uitkering loopt totdat zij de AOW-leeftijd bereiken. De Tweede Kamer zette, mede aangespoord door KBO-PCOB, nog een stap verder. De toetredingsleeftijd voor de IOW groeit niet mee met de stijgende pensioenleeftijd. Dit vangnet hebben oudere werklozen niet alleen hard nodig, maar na jarenlange trouwe dienst ook meer dan verdiend.

Op de hoogte blijven van onze belangenbehartiging rondom Koopkracht en onze andere speerpunten?