Terugblik op ‘Grenzeloos leven’, een dag van oprechte verbinding

Het leven en het levenseinde roepen niet alleen medische of juridische vragen op, maar ook  levensvragen. Onder de titel ‘Grenzeloos leven’ organiseerde KBO-PCOB een dag die inspireerde, ruimte bood om het gesprek aan te gaan, te horen en gehoord te worden. Meer dan 250 senioren kwamen samen in het Dominicanenklooster in Huissen. Het was een uiterst geslaagde dag van oprechte verbinding.

Dagvoorzitter Arjan Broers interviewde Ivan Wolffers, emeritus-hoogleraar Gezondheidszorg en Cultuur en schrijver. Ondanks geluidstechnische problemen was het een persoonlijk gesprek vol openheid.  Wolffers gaf aan dat het besef van eindigheid voor hem zuiverheid had gebracht. “Hoe zorg ik dat ik zinvol leef, oprecht en eerlijk.” Het betrokken blijven bij de mensen om je heen is daarbij voor hem een prioriteit. Hij vindt het niet nodig zijn afscheid te regisseren. “Ik hoop dat ze zielige liedjes spelen, zodat mensen flink gaan huilen. Dat helpt om het verdriet eruit te laten.”

In gesprek

Een achttal workshops daagde de bezoekers uit om zelf in gesprek te gaan met elkaar, te schrijven en te zingen. Er werd in een open en warme sfeer gesproken over ervaringen, gevoelens, hopen en wensen. Een conclusie uit de workshop ‘Voltooid leven’ van Els van Wijngaarden was dat het niet gaat om ‘het vinden van het enige juiste antwoord’. De moeilijke keuzes zitten veelal vol tegenstrijdigheden en zaken zijn niet zwart of wit.

Verbinding met elkaar

Daarnaast kwam gedurende de dag meerdere malen naar voren dat ‘verbinding met elkaar’ zo ontzettend belangrijk is. Niet alleen het samenzijn, maar het op een dieper niveau elkaar zien en begrijpen. Voor ouderen die alleengaand zijn, alleen komen te staan, of hun netwerk zien krimpen, is het hebben en onderhouden van  betekenisvolle contacten een punt van zorg. Maar er werd erkend dat in de huidige westerse cultuur ook voor jongere mensen het in verbinding blijven met anderen een uitdaging is.

“De jeugd van tegenwoordig lijdt aan ‘onverbonden voelen’. Alsof je onder een stolp zit en de wereld wel kunt zien, maar zelf afgesloten bent en geen onderdeel uitmaakt van die wereld.”

Levensvragen

Claartje Kruijff, predikante en tot voor kort theologe des vaderlands, hield een lezing over het begeleiden van anderen bij levensvragen. Op de vraag of geloof helpt bij levensvragen, antwoordde zij: “Geloof is heerlijk. Maar het is niet een vaststaand iets. Geloof is iets dat je oefent, dat op de proef wordt gesteld, dat je soms kwijtraakt… en weer terugvindt.” Talrijke ontmoetingen hebben haar geleerd dat er vele vormen van geloof zijn.

Dagvoorzitter Arjan Broers vond het mooi dat KBO-PCOB als fusie-organisatie erin slaagde op zo’n dag als vandaag mensen samen te brengen en in gesprek te laten gaan. “Waar het niet gaat over verschillen, maar over levensvragen die ieder mens herkent.” Jos Somsen sloot de middag af met het slotlied uit de film Lord of the Rings “Into the West.”

De inspiratiedag over het waardig ouder worden en sterven werd georganiseerd door KBO-PCOB, Dominicanenklooster Huissen, KBO en PCOB Gelderland. Het project ‘Van betekenis tot het einde’ ondersteunde deze dag. Wilt u meer weten over dit thema, kijk dan op www.ikwilmetjepraten.nu.