Schaf mantelzorgboete af voor álle AOW’ers

In een gezamenlijke oproep pleiten KBO-PCOB en collega-organisaties NOOM, Mezzo, LCR, SMN en IOT ervoor dat ook mensen met een onvolledige AOW bij hun mantelzorgers kunnen wonen zonder dat de kostendelersnorm geldt. Dit is namelijk in lijn met het kabinetsbeleid dat inzet op langer thuis wonen en tegengaan van eenzaamheid.

Toen besloten werd de kostendelersnorm – ook bekend als de mantelzorgboete – niet in te voeren voor AOW’ers, was dat voor velen van hen een hele opluchting. Bij je kinderen wonen omdat zij mantelzorg verlenen zou tóch niet financieel bestraft worden. Maar er zijn AOW-gerechtigden waarvoor de kostendelersnorm bleef gelden.

Voor mensen met een onvolledige AOW is de kostendelersnorm al jaren een harde realiteit. Dit staat haaks op enkele breed gedragen maatschappelijke waarden, zoals naar elkaar omkijken, solidariteit en liefdevolle zorg. NOOM, KBO-PCOB, Mezzo, LCR, SMN en IOT willen daarom dat de kostendelersnorm ook voor deze groep AOW’ers wordt afgeschaft.

Korten op inkomen

De kostendelersnorm is op 1 januari 2015 ingevoerd. De gedachte was dat mensen die samen een huishouden delen ook relatief minder kosten hebben. Daarom zouden zij minder inkomensondersteuning nodig hebben. Aanvankelijk zou de kostendelersnorm ook onderdeel worden van de AOW. Maar na veel maatschappelijk verzet, ook vanuit onze organisaties, gebeurde dat niet. Zo’n 50.000 senioren hebben wél te maken met de kostendelersnorm. Deze ouderen hebben een onvolledige AOW en zijn voor hun (minimum)inkomen deels afhankelijk van de bijstand via de Aanvullende Inkomensvoorziening Ouderen (AIO). Als juist deze groep gekort wordt op inkomen vanwege de kostendelersnorm, is dat zeer schrijnend.

Maatschappelijke én financiële voordelen

Het is ook de vraag of de kostenbesparing die de overheid met de kostendelersnorm denkt te behalen wel gehaald wordt. KBO-PCOB kent concrete voorbeelden van mantelzorgers die doelbewust niet gaan samenwonen, vanwege de kostendelersnorm. Zaken als hogere zorgkosten en het beroep op de huurtoeslag door zelfstandig blijven wonen, worden niet meegenomen in de begrotingscijfers. Het zijn indirecte effecten van de kostendelersnorm.

Evenzo belangrijk zijn de voordelen van mantelzorg die weliswaar niet uit te drukken zijn in geld. Zij zijn wel bijzonder waardevol: het naar elkaar omzien, solidariteit en liefdevolle zorg. Dat geldt overigens niet alleen voor mensen met onvolledige AOW, maar ook voor andere groepen uitkeringsgerechtigden die te maken hebben met de kostendelersnorm.

Zorgen voor elkaar niet bestraffen

Waarom nog een keer deze dringende oproep? De kostendelersnorm in stand houden staat haaks op twee van de drie pijlers van het huidige kabinetsbeleid dat minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) met het Pact voor de Ouderenzorg voorstaat: langer thuis wonen en tegengaan van eenzaamheid. KBO-PCOB en de andere organisaties roepen daarom op de kostendelersnorm voor álle AOW’ers af te schaffen. Zorgen voor elkaar moet ook voor deze groep kwetsbare senioren niet langer bestraft worden.

> Lees meer over Pact voor Ouderenzorg en Waardig ouder worden