Pak armoede werkloze ouderen aan

Het herstel van de economie gaat aan veel werkloze senioren voorbij. Wie zijn baan kwijtraakt op latere leeftijd, heeft grote kans in de bijstand te belanden. KBO-PCOB pleit daarom voor maatregelen door het nieuwe kabinet.

Sinds 2016 vinden meer mensen een baan, omdat de werkgelegenheid weer groeit. Maar dit geldt niet voor senioren. Eind 2016 was het WW-percentage aan 55-plussers 8,3 %, terwijl de algemene werkloosheid 4,6% was. Manon Vanderkaa, directeur KBO-PCOB: “Een hard cijfer, waar veel leed achter verscholen gaat. Werklozen zijn namelijk bewezen ongelukkiger dan werkenden. Dat zoveel ouderen thuis zitten, betekent voor de samenleving bovendien een groot verlies aan kennis en ervaring.”

Met name voor 60-plussers blijkt het vinden van een nieuwe baan bijzonder lastig. Dit heeft meerdere oorzaken. Hun functies verdwijnen, of er is niet in hen geïnvesteerd. Financiële voordelen voor het in dienst nemen van 50-plussers zijn niet bekend of te omslachtig. Ook klopt de beeldvorming bij werkgevers vaak niet. Hogere leeftijd wordt geassocieerd met duur en ziek, en niet met wijsheid en ervaring.

Vangnet verdwijnt
De gevolgen van langdurige werkloosheid zijn groot. Na afloop van de WW dreigt armoede voor veel oudere werklozen. Wie geen baan vindt, moet na zijn 55e nog twaalf jaar zien te overbruggen tot de verhoogde pensioengerechtigde leeftijd. Deze armoedeval neemt toe als het huidige vangnet verdwijnt. Nu komen oudere werklozen na afloop van hun WW-uitkering nog in aanmerking voor een uitkering op bijstandsniveau, met een vrijstellingsregeling voor het eigen vermogen. Dit gaat via de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) en de Wet Inkomensvoorziening oudere werklozen (IOW). De IOAW-uitkering is bedoeld voor mensen die voor 1 januari 1965 geboren zijn. Om recht te hebben op een IOW-uitkering, moet iemand zestig jaar of ouder zijn.

Beide uitkeringen, IOAW en IOW, worden momenteel afgebouwd, zodat een steeds kleinere groep hier nog maar aanspraak op kan maken. Dat betekent nogal wat voor werkloze ouderen. Ze zijn bijvoorbeeld gedwongen hun huis te verkopen, terwijl er tegelijkertijd nauwelijks betaalbare huurwoningen zijn. Intussen wordt de WW-duur korter en stijgt de AOW-leeftijd. Stille armoede en hoge schulden zijn het gevolg.

De politiek is aan zet. De Tweede Kamer keek tot nu toe niet naar overbruggingsregelingen voor deze groep oudere bijstandsgerechtigden, tussen het verlies van hun WW-uitkering en de start van hun AOW. Manon Vanderkaa: “KBO-PCOB roept partijen op zich het lot van deze nieuwe armen aan te trekken. We willen handhaving van de inkomensaanvullingen voor oudere langdurige werklozen. Dat is geen vetpot en uiteraard gaat er nog altijd niets boven een fijne baan. Maar de kans op armoede voor deze groep, waaronder vijftigers met studerende kinderen, is dan iets minder groot. Daarom onze oproep: houd de IOAW en IOW in stand of kom met een nieuwe regeling die het leed van oudere werklozen verzacht. Dat hebben zij niet alleen hard nodig, maar na jarenlange trouwe dienst ook meer dan verdiend.”