Manon Vanderkaa: ‘Dementie vraagt ook om aandacht voor zingeving’

Tijdens de week van euthanasie staat dit jaar het onderwerp dementie en euthanasie centraal. De Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE) zet in op goede informatievoorziening en discussie rond de keuze die mensen willen maken rond hun levenseinde. Het praten en nadenken over het levenseinde steunt KBO-PCOB van harte. Alleen zo kan duidelijk worden wat iemands wensen zijn. Maar een compleet beeld hebben van dementie in al haar verschijningsvormen is dan eveneens van groot belang.

Als seniorenorganisatie ervaren we dat de angst voor dementie groot is en de beeldvorming beperkt. Het beeld in het brede debat is meestal het eindstadium van de ziekte, waarin een geliefd persoon erg veranderd is, niemand herkent en niet meer direct verantwoordelijk kan worden geacht voor zijn of haar acties. Maar dat is een te zeer beklemmend beeld gericht op de laatste fase van de ziekte. In de periode van diagnose tot uiteindelijk sterven zijn er vele fases. De televisieserie van Hugo Borst en Adelheid Roosen en de sociale benadering van onderzoekster Anne-Mei The laten dit zien, zonder het tragische aspect van de ziekte te negeren.

Met de inzet van het Pact Ouderenzorg wonen steeds meer mensen die dementie krijgen langer thuis met hun naasten. In die periode moeten zij kunnen rekenen op passende zorg. En dat gaat verder dan lichamelijke zorg en ondersteuning. Het gaat ook om zingeving. Wat wil ik nog? Wat kan ik nog? En hoe zien mijn laatste jaren eruit?  Wij pleiten voor een integrale plek van geestelijke verzorging in de zorg voor mensen met dementie en hun naasten. Een geestelijk verzorger kan bij uitstek begeleiden bij een ziekte als dementie en de levensvragen die daarbij horen en zo bijdragen aan het welbevinden van de zieke en zijn naasten.

Het verlies van vermogens door dementie leidt niet per se tot een onwaardig leven. Wanneer mensen dat wel zo ervaren, mogen wij dat gevoel en lijden niet tekort doen. Maar dat wil niet zeggen dat euthanasie bij dementie voor velen de enige waardige oplossing is. Het vraagt van ons als samenleving vooral dat we blijven omzien naar mensen met dementie en hun omgeving én om verdere bekendheid en toegankelijkheid van geestelijke zorg thuis.

Manon Vanderkaa
Directeur KBO-PCOB

Bovenstaande tekst verscheen woensdag 13 februari als opinie in Nederlands Dagblad.