Koopkracht ouderen verder onder druk

Vier op de tien senioren ziet armoede toenemen. Zes van de tien mantelzorgers maakt honderden euro’s aan kosten. En senioren zonder vermogen zijn financieel kwetsbaar, vooral de groep die nog niet gepensioneerd is. De uitkomsten van het jaarlijkse koopkrachtonderzoek van KBO-PCOB liegen er niet om. Directeur Manon Vanderkaa: “Het kabinet moet écht met maatregelen komen op Prinsjesdag.”

Bijna drie op de tien senioren verleent mantelzorg. Van die mantelzorgers maakt zes op de tien kosten wanneer ze hulp verlenen, zoals reis- en parkeerkosten en boodschappen. Dit gaat gemiddeld om zo’n €600 per jaar. Manon Vanderkaa: “Dit zijn verborgen kosten. Mantelzorgers klagen niet veel en vinden het vanzelfsprekend. Maar dergelijke kosten blijven wel buiten beeld in de Nederlandse koopkrachtplaatjes.”

Zorgmijding en groeiende kloof

Vier op de tien ziet de armoede bij senioren in hun naaste omgeving toenemen. Zeven op de tien senioren vinden dat er een steeds sterkere tweedeling in Nederland is tussen wie voldoende geld heeft en een groeiende groep met te weinig geld om aan de samenleving te kunnen deelnemen. Denk aan activiteiten, uitjes, sport en verjaardagen. Dit wordt vermeden vanwege de kosten. Ook zorg wordt vermeden. 18% van de senioren geeft aan het afgelopen jaar weleens aan zorgmijding te hebben gedaan vanwege de kosten. Dit gaat veelal om een bezoek aan de tandarts of fysiotherapeut.

Geen vermogen

Een derde van de senioren heeft geen eigen vermogen en is daardoor financieel kwetsbaar. Senioren zonder eigen vermogen komen meer in de problemen bij een financiële tegenslag, hebben vaker schulden, liggen dubbel zo vaak wakker over hun financiële situatie. Ze zien bijna twee keer zoveel af van een artsenbezoek dan senioren mét eigen vermogen, blijkt uit dit onderzoek. Vooral de groep senioren tussen de 55 en 67 is minder vaak financieel fit.

Pensioenen

In 2020 moeten verschillende pensioenfondsen zeer waarschijnlijk korten. In het onderzoek, gehouden nog voordat de grote pensioenfondsen met slecht nieuws kwamen, verwachtte 28% van de senioren al dat hun pensioen er in 2020 op achteruit zou gaan. 59% verwacht dat de pensioenuitkering gelijk blijft en 3% verwacht erop vooruit te gaan. Manon Vanderkaa: “Het is ronduit dramatisch. Na jaren van niet-indexeren volgt er nu korting. Compenseren is nodig om de groeiende financiële kwetsbaarheid bij groepen senioren tegen te gaan. De minister moet ingrijpen!”

> Lees meer resultaten van ons koopkrachtonderzoek 2019 (4 pagina’s, pdf.)

Dit onderzoek is afgenomen in juli 2019 onder 1.400 Nederlandse senioren. De gemiddelde leeftijd is 73 jaar. De groep is statistisch gewogen (propensity weighting) op de variabelen geslacht, leeftijdscategorie, stedelijkheid, hoogste opleidingsniveau en geloof- of levensovertuiging.