De vrijwilligers van KBO en PCOB

Tabletcoaches, veiligheidsadviseurs, ouderenadviseurs; KBO en PCOB kunnen niet zonder vrijwilligers. Hier verzamelen we hun verhalen.

Coby Knol, docent ouderenadvisering

Heb oog en oor voor wat er om je heen gebeurt.

Waarom bent u docent Ouderenadvisering geworden?

Samenwerken met anderen, als een team, vind ik fijn en prettig om te doen. Ook geef ik mensen graag wat door. Mijn persoonlijke samenvatting van de cursus was dan ook: samen ‘scholen’. Dus samen met anderen, en samen leren. En daar was alle ruimte voor.

Wat is het eerste dat u gaat doen als nieuwe docent?

Ik doe al jaren veel vrijwilligerswerk voor ouderen. Een paar jaar geleden ben ik al eens benaderd om docent te worden, maar nu was het een goed moment. Zo ben ik net verhuisd naar Mijnsheerenland en zal ik daar een nieuw netwerk gaan opbouwen. Dat kan ik mooi combineren met het onder de aandacht brengen van ouderenadvisering bij de gemeente en welzijnsorganisaties. En natuurlijk nieuwe mensen leren kennen die misschien ook wel ouderenadviseur willen worden en hen opleiden, want ouderen zijn er overal.

Wat is uw boodschap voor ouderadviseurs?

Heb oog en oor voor wat er om je heen gebeurt. Geef de ander de ruimte en bied niet gelijk een oplossing, maar denk mee.

Vijf nieuwe docenten rondden in maart 2018 de opleiding ‘Docent Vrijwillige Ouderenadvisering’ af. Zij zetten zich in om nieuwe ouderenadviseurs op te leiden. Ouderenadvisering is een belangrijk thema en verdient blijvende aandacht. Door de nieuwe extra docenten kan het ouderadvisering nog meer op de kaart worden gezet. Coby is een van hen.

Anneke Kruijswijk-Jansen, Lief&Leed

Het is heel belangrijk om tijd te maken om naar elkaar om te zien.

‘Ik werd tien geleden lid van PCOB in Velp omdat ze van die leuke dagtripjes en reisjes organiseerde’, vertelt Anneke Kruijswijk-Jansen (75) lachend. Inmiddels is Anneke volop betrokken bij PCOB en maakt ze onderdeel uit van het bestuur.

‘”Lief & Leed” valt onder mij. Dat betekent onder meer dat ik felicitaties stuur naar leden die negentig jaar zijn geworden. Of ik ga eens langs bij een lid dat langdurig ziek is. Het is heel belangrijk om tijd te maken om naar elkaar om te zien. Mensen waarderen die aandacht echt.’

In de sloot

Dat PCOB Velp-Rozendaal van grote waarde is voor de ruim tweehonderd leden, merkte Anneke laatst nog. ‘We gaven in samenwerking met de politie een cursus over scootmobielen. Steeds meer mensen krijgen er eentje zodra ze wat slechter ter been zijn, maar niemand leert hen hoe ze ermee moeten omgaan. Dat kan heel gevaarlijk zijn. Zeker omdat automobilisten een stuk minder geduldig zijn dan vroeger. Een tijd geleden belandde er nog iemand op een scootmobiel in de sloot! Na deze cursus gaan mensen goed voorbereid de weg op.’

Identiteit

Anneke is zich ervan bewust van dat ‘PCOB’ inmiddels eigenlijk ‘KBO-PCOB’ is. ‘We hebben dit jaar de nieuwjaarsreceptie samen gevierd. Even wennen, want KBO organiseert altijd een quiz tijdens de receptie. Wij vonden dat eerst een beetje ongepast. Maar in de praktijk bleek het heel gezellig. Alle leden zaten door elkaar heen, iedereen praatte met elkaar. Een erg geslaagde middag.’
Ook bij de uitjes van PCOB merkte Anneke de verschillen. ‘Wij zijn gewend zo’n dag met een gebed te beginnen. KBO deed dat anders, maar inmiddels starten zij de dag nu met een gedicht. Zo groeien we langzaam naar elkaar toe. Zonder onze identiteit te verliezen, want dat ‘PC’ hoort bij ons.’

Paasmiddag

Hoewel er veel is veranderd, zijn de uitjes waardoor Anneke destijds lid werd, nog even leuk. ‘We gaan bijvoorbeeld een dagje wandelen en naar musea. Iedereen kan mee, er wordt aan iedereen gedacht. Ook naar de paasmiddag en de kerstmiddag kijken veel leden reikhalzend uit. Sommige mensen hebben niet veel om handen; voor hen zijn onze reisjes van groot belang. Onderweg deel je mooie verhalen met elkaar, maar je kunt ook vragen, twijfels en problemen bespreken. Zo helpen we elkaar.’

Anneke over KBO-PCOB: 'We hebben dit jaar de nieuwjaarsreceptie samen gevierd. Even wennen, want KBO organiseert altijd een quiz tijdens de receptie. Wij vonden dat eerst een beetje ongepast. Maar in de praktijk bleek het heel gezellig. Alle leden zaten door elkaar heen, iedereen praatte met elkaar. Een erg geslaagde middag.'

Guust de Kok, voorzitter lokale KBO

Heb oog en oor voor wat er om je heen gebeurt.

Bijna twintig jaar lang zette Guust de Kok (80) zich als voorzitter in voor KBO Goes. Nog steeds is hij volop betrokken bij de op één na grootste afdeling van Zeeland.

‘KBO Goes had de eerste gedigitaliseerde ledenlijst van Zeeland’, vertelt Guust trots. ‘Ik weet nog dat ik als voorzitter een verzameling losse documenten kreeg aangeleverd. Die heb ik netjes over geschreven en bij elkaar gezet. De dochter van de penningmeester heeft alles in de computer gezet. Die allereerste editie van de ledenlijst heb ik nog liggen, die bewaar ik!’

Nieuwe leden

De voormalig voorzitter van KBO Goes (1996-2014) vervulde zijn functie met hart en ziel. ‘Een ledenwerfactie leverde ons maar liefst tachtig nieuwe leden op’, glundert Guust. De afdeling groeide; van 290 aan het begin van zijn aantreden tot ruim 540 nu. Tips om een afdeling succesvol te maken, heeft hij volop. ‘Maak je nieuwsbrief zo persoonlijk mogelijk. Laat zien wat je doet voor ouderen, hoe je hun belangen behartigt. En zorg voor gemengd nieuws met een grapje tussendoor.’

Seniorvriendelijk

De meerwaarde van een belangenvereniging als KBO is duidelijk, vindt hij. ‘We hielpen ooit om een
voorlichtingsmiddag over het ziekenhuis te organiseren. Er kwamen 130 ouderen op af met vragen. Dat geeft aan dat het enorm leeft. Voor het ziekenhuis ook een duidelijk signaal. Inmiddels zijn er gelukkig heel wat meer ziekenhuizen seniorvriendelijk dan vroeger.’
Vanuit de KBO blijven ouderen ook op andere vlakken op de hoogte over hun rechten en belangen. ‘We geven voorlichting over de juiste energieleverancier, over het nut van een belastingadviseur of over hoe je bezwaar in kunt dienen. Mensen wegwijs maken in het doolhof van regels, dat is ons doel. We streven ernaar dat iedereen juiste voorzieningen krijgt. Dat draagt bij een menswaardig bestaan.’

Verbinden

Dat ouderen zich nog steeds graag aansluiten bij de bond, blijkt wel uit het groei van het ledenaantal: in 2017 kwamen er 64 leden bij. Guust: ‘Mensen zijn op zoek naar sociale contacten. Het is mooi om te zien hoe mensen zich binnen de afdeling met elkaar weten te verbinden.’
Vanuit KBO is er volop aandacht voor leden alleen zijn of die het moeilijk hebben. ‘Sommige ouderen zijn helemaal alleen, zonder kinderen, broers of zussen. Zij zijn blij dat er regelmatig iemand vanuit ons langskomt of mee kan naar de arts of het ziekenhuis.’

Jong

Na zijn voorzitterschap is Guust betrokken gebleven bij de KBO. ‘Ik doe nog steeds veel, zoals de redactie van de website en de nieuwsbrief. Vroeger was ik correspondent voor een krant in Zeeland. Ik heb een neus voor nieuws; ik weet wat er belangrijk is voor de mensen hier.’
Zijn werk voor KBO houdt hem jong. ‘Ik ben nog maar 80, maar ik voel me zeker niet ouder dan 75. Lichamelijk ben ik in goede conditie. En als het mentaal even wat minder gaat, haal ik kracht uit mijn leuke werk. Ik heb veel meegemaakt; mijn eerste vrouw is overleden. Bij het omgaan met verdriet en rouw is het belangrijk dat je je gedachten kunt verzetten. ‘

'Mensen zijn op zoek naar sociale contacten. Het is mooi om te zien hoe mensen zich binnen de afdeling met elkaar weten te verbinden.'

Teun Heukes, voorzitter lokale PCOB

Het is heel belangrijk om tijd te maken om naar elkaar om te zien.

Officieel mag het niet, maar Teun Heukes (74) vervult al veertien jaar het voorzitterschap van PCOB Brunssum. ‘Mijn vrijwilligerswerk geeft zo veel plezier en afleiding.’

’58 jaar was ik, toen ik vervroegd met pensioen ging. Ik besloot een invulling te zoeken voor mijn tijd en kwam al snel uit bij de PCOB. Een leuke groep mensen, regelmatig uitjes en interessante bijeenkomsten: daar wilde ik wel bij horen. Na een paar maanden werd ik al gevraagd om in het bestuur plaats te nemen. En inmiddels ben ik al veertien jaar voorzitter, ook omdat er geen andere aanmeldingen waren. Maar ik doe het graag!’

Terras

‘Iedere maand is er wel een thema dat we willen doorgeven. Dan organiseren we een bijeenkomst over brandveiligheid of we nodigen een apotheker uit om te praten over medicijngebruik. Maar het meest geniet iedereen van de uitjes. Laatst gingen we naar de Brunsummerheide om daar te wandelen met een groep van zo’n dertig, veertig leden. Vervolgens gaan hooguit tien mensen écht wandelen – de rest gaat meteen het terras op om met elkaar te kletsen. En die tien zijn ook vaak binnen een half uur terug. Helemaal niet erg. Ze komen tenslotte om bij te praten.’

Steun

‘Ik merk hoeveel steun ik zelf heb van die groep, nu mijn vrouw vorig jaar heel plotseling overleed. Nog geen zeventig was ze. We zouden dat jaar in juni vijftig jaar getrouwd zijn. Als ik aanschuif bij een bijeenkomst is het nu vaak even van: “Hoe is het nou, Teun?”
Het is moeilijk om niet meer te kunnen terugvallen op de adviezen van mijn vrouw. Als ik een dagopening deed, las zij de tekst altijd even door: “Doe dit maar anders en laat dit er maar uit, Teun,” zei ze dan. Nu moet ik dat allemaal alleen beslissen.’

Afleiding

‘Mijn werk geeft me veel plezier en veel afleiding. Ik moet er niet aan denken om de hele dag thuis voor het raam te zitten. Ik heb onlangs het jaarprogramma van de PCOB afgerond en ondertussen ben ik me al aan het beraden op volgend jaar, want dan bestaan we 25 jaar. We mogen zelf verzinnen wat we gaan doen, dus daar ga ik me de komende tijd even in vastbijten.’

'Ik merk hoeveel steun ik zelf heb van die groep, nu mijn vrouw vorig jaar heel plotseling overleed. Nog geen zeventig was ze. Als ik aanschuif bij een bijeenkomst is het nu vaak even van: ``Hoe is het nou, Teun?'

Andries Pruijssers, cliëntondersteuner

Leden van PCOB of KBO krijgen voorrang bij hulpvragen.

Kwetsbare mensen helpen, dat is de drijfveer van Andries Pruijssers (70). Al jaren zet hij zich als cliëntondersteuner in voor senioren. Iedereen kan bij hem aankloppen, maar: ‘Leden van PCOB of KBO gaan voor.’

Andries heeft het druk. Zeker twee dagen in de week is hij actief voor PCOB Sprang-Capelle. ‘Ik heb vanmiddag een afspraak met iemand die een pgb (persoonsgebonden budget) nodig heeft. En morgenochtend heb ik een gesprek met een man, voor wie huishoudelijke hulp via de Wmo (Wet Maatschappelijke Ondersteuning) moet worden aangevraagd.’

Testament

In de jaren dat hij als cliëntondersteuner werkt, heeft hij zeker honderd mensen geholpen. Hij ziet hoe noodzakelijk de steun aan ouderen is. ‘Van mensen die geen idee hebben hoe een computer werkt, kun je niet verwachten dat ze via de digitale weg een aanvraag kunnen indienen. Of weten hoe ze bezwaar moeten maken tegen een afwijzing van de gemeente. Ik ga ook wel eens mee naar de notaris om een testament of levenstestament op te laten maken. Wie moet het anders doen? De kinderen hebben er vaak ook geen verstand van.’
Leden van PCOB of KBO krijgen voorrang bij hulpvragen. ‘Zij melden zich vaak rechtsreeks aan omdat ze in ons maandblad over cliëntondersteuning hebben gelezen. Of ze hebben er via via over gehoord.’

Dankbaar

Trots is hij als hij echt het verschil heeft kunnen maken. Zoals bij de oudere man, die jaarlijks een paar duizend kilometers reed op zijn scootmobiel. ‘Hij vond het heerlijk op door de duinen te toeren. Maar op een dag bleek dat zijn scootmobiel zo schokte dat zijn lichamelijke klachten erdoor verergerden. De gemeente wees de aanvraag van een andere scooter eerst af, omdat hij pas vijf jaar oud was. Op zo’n moment kom ik in actie. Veel oudere mensen hebben nu eenmaal niet de energie of het lef om de strijd aan te gaan met de gemeente. Ik heb ervoor gezorgd dat er snel een nieuw voertuig kwam. Eentje met een goede vering, zodat de man weer volop op pad kan. Hij is er hartstikke gelukkig mee.’

Het is zo fijn om te zien hoe blij mensen zijn met de hulp, vindt Andries. ‘Ik krijg wel eens een bloemetje of een flesje wijn. Dat hoeft natuurlijk helemaal niet, maar mensen willen graag hun dankbaarheid laten zien. Dus ja, zolang ik nog genoeg energie heb, blijf ik dit werk doen!’

'Van mensen die geen idee hebben hoe een computer werkt, kun je niet verwachten dat ze via de digitale weg een aanvraag kunnen indienen. Of weten hoe ze bezwaar moeten maken tegen een afwijzing van de gemeente. Ik ga ook wel eens mee naar de notaris om een testament of levenstestament op te laten maken. Wie moet het anders doen? De kinderen hebben er vaak ook geen verstand van.'

Pieter Helmus, penningmeester & ledenadministrateur

Aangezien ik geen nee kan zeggen, ben ik nu al drie jaar penningmeester.

‘Zo druk als een klein baasje’ is Pieter Helmus (80) met zijn vrijwilligerswerk als penningmeester en ledenadministrateur voor PCOB Nijkerk.

‘Ik woonde hier nog maar net toen ik door de PCOB werd gestrikt voor penningmeester: “Jij hebt ervaring met administratief werk!” En dat klopt, ik was ooit hoofd van de financiële administratie van een school. En aangezien ik geen nee kan zeggen, ben ik nu al drie jaar penningmeester en houd ik de administratie bij.’ Pieter zorgde er al snel voor dat de hele administratie over kon worden gezet naar één systeem. ‘Dat werkt veel makkelijker. Wat we ook hebben bereikt: bijna alle 620 leden hebben ons een machtiging verstrekt. Dat scheelt geld en tijd.’

Samen sterker

Door lid te zijn van PCOB draag je bij aan de landelijke lobby, vindt Pieter. ‘Je draagt bij aan de belangenbehartiging van senioren. Ik ben daarom ook wel voor de samenwerking met KBO. Dan staan we sterker.’ Maar ook op lokaal niveau probeert PCOB Nijkerk de politiek te beïnvloeden. ‘We zijn heel actief bezig om de partijen onze belangen in te fluisteren. Bijvoorbeeld wanneer het gaat om het bouwen van woningen voor senioren en generatiewoningen. Ik heb het idee dat er echt naar geluisterd wordt. ‘

Voor elkaar

‘Het sociale aspect van de vereniging, dat is van groot belang vind ik. Onze PCOB organiseert zeven bijeenkomsten per jaar. Sommige leden missen niet één middag: dat zegt wel wat hè? De mensen die erop afkomen zijn over het algemeen wat ouder. Ze willen graag andere mensen ontmoeten. Bij ons kan dat op een heel laagdrempeliger manier. Daar zijn we voor: om iets voor elkaar te betekenen. Zo is het toch?’

'Door lid te zijn van PCOB draag je bij aan de landelijke lobby. Je draagt bij aan de belangenbehartiging van senioren. Ik ben daarom ook wel voor de samenwerking met KBO. Dan staan we sterker.'

Janny Saathof, bezorger Magazine van KBO-PCOB

We kunnen iets doen voor ouderen. Voor veel senioren zijn die bijeenkomsten zó belangrijk.

‘Jarenlang was ik lid van de Vrouwenbond. Tot mijn man Joop zei: “Ik mag nooit eens mee!” Toen hebben we ons samen aangesloten bij de PCOB Amstelveen. Nu kunnen we met z’n tweeën leuke uitjes ondernemen!’

‘Vanuit de PCOB wordt er maandelijks iets georganiseerd. We gaan bijvoorbeeld met elkaar uit eten in een voordelig restaurantje. Of we gaan naar het museum, of een middagje naar Amsterdam. Voor veel ouderen die niet veel sociale contacten hebben, zijn die uitstapjes echt iets waar ze naar uit kijken. Op die dagen kunnen ze hun verhaal kwijt en hun zorgen delen.

Ik geniet zelf ook van de bijzondere bijeenkomsten. Zoals laatst, toen was er een concert van een blinde mevrouw die prachtige, zelf gecomponeerde liederen zong en piano kon spelen. Dat was echt heel speciaal.’

Puzzelen

‘Mijn man Joop en ik zijn ook vrijwilliger voor PCOB. We bezorgen de nieuwsbrief en het magazine van de landelijke KBO-PCOB. Dat doen we met de auto, want voor ons beiden is fietsen te lastig geworden. Vooraf stippel ik de route uit die we gaan rijden. Dat is altijd even puzzelen, maar dat vind ik juist leuk. Toen ik nog bij de gemeente werkte, deed ik ook vaak het uitzoekwerk. Als we ergens aankomen waar we niet verder kunnen, dan noteer ik dat op de kaart zodat we het voor de volgende keer weten. Het voelt als dubbel winst: ik doe wat ik leuk vind en andere mensen hebben er profijt van!’

Koffie

De meerwaarde van PCOB, maar ook van KBO Amstelveen is duidelijk, vindt Janny: ‘We kunnen iets doen voor ouderen. Voor veel senioren zijn die bijeenkomsten zó belangrijk.

Ik maakte het laatst nog mee, dat ik een vrouw ontmoette van wie de man net was overleden. De volgende keer dat Joop en ik het magazine van KBO-PCOB en de nieuwsbrief gaan rondbrengen, gaan we even koffie drinken bij haar en een praatje maken.’

'Voor veel ouderen die niet veel sociale contacten hebben, zijn die uitstapjes echt iets waar ze naar uit kijken. Op die dagen kunnen ze hun verhaal kwijt en hun zorgen delen.'

Corrie Grabijn, bestuurslid lokale PCOB

De bond komt voor je op, dat is toch fijn?

Ruim zes jaar lang was Corrie Grabijn (80) actief betrokken bij het bestuur van PCOB Amstelveen. Binnenkort hoopt ze het stokje door te kunnen geven aan iemand die wat jonger is.

Elke maand was ze aanwezig bij de bestuursvergadering van PCOB Amstelveen en maakte ze de notulen. Ook op de bijeenkomsten vervulde ze jarenlang een actieve rol. ‘Ik zorgde voor de koffie, ik kocht de koekjes, de nootjes en de drankjes.’
Gezellige middagen noemt ze het. ‘We beginnen altijd met een welkomstwoord, een gebed en een praatje over de gang van zaken van PCOB Amstelveen.’

Vaak zijn er heel interessante sprekers. ‘Laatst nog hield er iemand een lezing over de gevels in de Kalverstraat in Amsterdam. Dan kijk je de volgende keer toch net anders omhoog.’ De leden zijn altijd blij elkaar weer te spreken, ziet Corrie vanachter haar koffietafel. ‘Ik hoor het dan van alle kanten: “Zo gezellig dat ik je weer zie na een maand!”‘

In de bres

Voor Corrie is haar lidmaatschap van PCOB een meerwaarde. ‘De bond komt voor je op, dat is toch fijn? Sommige mensen zeggen dat het niks helpt. Zo jammer.’ Corrie vindt dat mensen een beetje gemakzuchtig kunnen zijn daarin. ‘Zo duur is het lidmaatschap niet. En als je eenmaal lid bent, zie je vanzelf hoeveel mensen er voor ons ouderen in de bres in springen. Denk aan zaken als minimuminkomen en zorg. Dat zijn heel belangrijke dingen.’

Wandelen

Voor Corrie zitten haar werkzaamheden er bijna op. ‘Ik ga genieten van mijn pensioen.’ En dat betekent voor haar ’s ochtends uitgebreid wandelen in het Amsterdamse Bos. ‘En dan met mijn man koffie drinken en dan gezellig samen Scrabble spelen.’

'Zo duur is het lidmaatschap niet. En als je eenmaal lid bent, zie je vanzelf hoeveel mensen er voor ons ouderen in de bres in springen. Denk aan zaken als minimuminkomen en zorg. Dat zijn heel belangrijke dingen.'

Op de hoogte blijven van alles wat er in de Vereniging speelt?