Eigen betalingen in de zorg leiden tot meer zorgmijding

Door een combinatie van het verplicht eigen risico met talrijke eigen betalingen in de zorg, ontstaat steeds meer zorgmijding. De KBO-PCOB krijgt hierover verontrustende signalen van ouderen en toont zich zeer bezorgd.

Onlangs vond in de Tweede Kamer een debat plaats over de vraag of eigen betalingen in de zorg tot zorgmijding leiden. Naar de relatie hiertussen is inmiddels veel onderzoek verricht. Uit onderzoek van TNS-Nipo blijkt dat 10% van de Nederlanders om financiƫle redenen zorg mijdt. KBO-PCOB hoort van haar leden dat ze uit angst om doorgestuurd te worden naar het ziekenhuis niet naar de huisarts gaan of hun medicijnen niet ophalen bij de apotheker. Ook beluisteren wij dat ouderen afzien van verpleeghuiszorg thuis omdat de eigen bijdrage te hoog is. Daarnaast geven ouderen aan dat ze niet meer naar de tandarts gaan en dat ze uit kostenbesparing geen tandartsverzekering hebben afgesloten.

Oplossingen
Als oplossingsrichtingen ziet KBO-PCOB:

  • Een forse verlaging van het eigen risico en een onderzoek naar het inkomensafhankelijk maken van het eigen risico.
  • Een maximum aan alle eigen betalingen in de zorg. De stapeling van zorgkosten heeft als gevolg dat ouderen met een laag inkomen zorg gaan mijden.
  • De vergoeding van mondzorg vanuit de basisverzekering voor alle leeftijden. De mondgezondheid is namelijk een belangrijk onderdeel van de algemene gezondheid.

Motie haalt het niet
Mona Keijzer (CDA) en Carla Dik-Faber (CHristenUnie) vroegen tijdens het debat aandacht voor de stapeling van eigen betalingen. Het gaat niet alleen om het eigen risico, maar ook om de eigen bijdragen binnen de Wmo en de Wet Langdurige zorg (Wlz). Er geldt vaak wel een maximum per onderdeel, maar niet voor de totale zorgkosten. Carla Dik-Faber diende een motie in om de stapeling van eigen risico en eigen bijdrage te stoppen. Helaas werd deze motie niet aangenomen door de Tweede Kamer.

Stapeling
Het eigen risico en de eigen bijdragen versterken elkaar in negatieve zin. Zo is de eigen bijdrage voor de Wmo alleen van kracht als het gaat over Wmo-maatwerkvoorzieningen; de eigen bijdragen voor algemene voorzieningen zoals Tafeltje Dekje en soms huishoudelijke hulp, vallen hier weer buiten. Zodra ouderen veelvuldig gebruik maken van zorg, hulpmiddelen en voorzieningen wordt de stapeling van het verplicht eigen risico en de diverse eigen bijdragen een heel zware last. Met zorgmijding als gevolg.