Prinses Laurentien 'Goed doen is meedoen'

Hoe mensen kijken, dat boeit haar. Ze gelooft dat iedereen iets kan bijdragen, of het nu een kind is of een directeur. Prinses Laurentien (1966) maakt haar vak van ‘goed doen’ – hoewel ze dat geen goede omschrijving vindt. ‘Het is eerder meedoen’, zegt ze. ‘Want dit is onze samenleving, en die maken we samen.’

‘Dingen doen is belangrijk om mensen in beweging te krijgen, maar het gaat me om de laag eronder: om de denkfouten in de systemen en hoe we die aanpakken. Om structuurveranderingen.’ Er zijn vijf maatschappelijke thema’s die haar aan het hart gaan. ‘Wat me interesseert is leesbevordering, het meedoen van jonge mensen, eenzaamheid van ouderen, het schuldenvraagstuk en de toekomst van gedetineerden.’

Meest invloedrijpe filantroop

Tijdens het interview is ze een mengeling van ambitie en zelfrelativering: ‘Het is niet alsof ik de oplossingen weet, ik help hooguit om er anders naar te kijken. Ik ben een vertaalster. De rode draad is steeds gelijkwaardigheid, en dat iedereen het recht heeft erbij te horen.’

Eind 2017 werd prinses Laurentien uitgeroepen tot meest invloedrijke filantroop van Nederland. Het juryrapport prees haar onder meer voor de oprichting van de stichting Lezen & Schrijven en voor de Missing Chapter Foundation. Die stichting geeft kinderen en jongeren een stem bij maatschappelijke vraagstukken, door ze in dialoog te laten gaan met leiders over hun vraagstukken.

In de media verschijnt ze geregeld als de stralende prinses die graag voorleest, om het belang van lezen en geletterdheid aan te prijzen. Ze is altijd chic gekleed, met een eigenwijze toets die door modekenners geprezen wordt. Toch is de prinses is geen uithangbord. Eerder is ze degene die de koers bepaalt en de fundamenten legt. Bij de uitreiking van de prijs voor invloedrijkste filantroop nam ze – kenmerkend – vier mensen mee voor een kleine talkshow op het podium: een jongere, een laaggeletterde, een vluchtelinge en een ex-gedetineerde. Om ze zo hun zienswijzen met het publiek te laten delen.

‘We kunnen bijvoorbeeld ouderen die kwetsbaar worden prima medisch verzorgen in een verpleeghuis, maar daarmee hebben we nog niets gedaan aan hun geluk en hun gevoel erbij te horen.’

Laurentien Brinkhorst, 1972.

Afpellen en samenbrengen

‘Ik ga altijd op dezelfde manier te werk’, zegt ze. ‘Het begint met vragen stellen aan allerlei mensen. Wat is er echt aan de hand? Waarom hebben mensen moeite iets aan hun taalachterstand te doen? Wat speelt er allemaal in mee?’ Ze noemt dat het afpellen van een vraagstuk. Met de stichting Lezen & Schrijven, opgericht in 2004, muntte ze haar methode: vragen stellen, mensen en zienswijzen samenbrengen en samen oplossingen bedenken. Het werk blijft nodig: nog steeds heeft een schrikbarend groot aantal Nederlanders moeite met lezen en schrijven.

De prinses heeft uitgesproken opvattingen over haar werk. ‘Ik werk niet voor goede doelen’, zegt ze. ‘Ik geloof daar niet in. Wat is het tegenovergestelde van goed doen? Fout doen? Er zijn problemen met mensen die in het verdomhoekje zitten: laaggeletterden, sommige ouderen, mensen met schulden, gedetineerden. Hun problemen raken ons allemaal.’ Oplossingen voor vragen moeten volgens haar steeds uitgaan van hoe mensen leven, niet van het systeem. ‘We kunnen bijvoorbeeld ouderen die kwetsbaar worden prima medisch verzorgen in een verpleeghuis, maar daarmee hebben we nog niets gedaan aan hun geluk en hun gevoel erbij te horen.’

Over haar leven met Prins Constantijn: ‘Het is fijn om te leven naast iemand bij wie je volledig kunt zijn wie je bent. We hebben nog nooit geprobeerd elkaar te veranderen, terwijl we in al die jaren natuurlijk enorm veranderd zijn.’

Meer doen met ouderen

Er zijn nog nooit zo veel oudere mensen in onze samenleving geweest als nu. De handen van prinses Laurentien jeuken om daar meer mee te doen. ‘Ouderen zijn een onderbestede kracht in de samenleving. Als oudere en jongere mensen elkaar meer ontmoeten, dan geven we visies door en bouwen we aan geschiedenis. Daar zou ik graag nog iets mee willen.’

Huwelijk van prins Constantijn en Laurentien Brinkhorst, 2001.

Lees het hele artikel in het Magazine van KBO-PCOB. Geen lid? Neem dan nu abonnement op het Magazine!