Het Grote Levensvragenonderzoek Ouderen denken meer na over het leven dan over de dood

Wat is de zin van het leven? Is er leven na de dood? Het zijn vragen die we ons allemaal stellen. Denken 55-plussers vaker na over dit soort levensvragen en stellen zij zich andere vragen? Dat was de insteek van het Grote Levensvragenonderzoek van KBO-PCOB onder 1.700 senioren. De verrassende uitkomst is dat senioren meer nadenken over een zinvolle invulling van het leven dan over de dood. De vraag die zij zich het meeste stellen is: Wat kan ik voor anderen betekenen?

Het overgrote deel van de senioren vindt het prettig om na te denken over levensvragen, dat geeft hen een goed en positief gevoel. Alhoewel 22 procent er juist verontrust door raakt, 14 procent er verdrietig van wordt en het 2 procent bang maakt. Het nadenken over levensvragen is sterker aanwezig wanneer mensen ouder worden, en neemt toe als er ingrijpende dingen gebeuren zoals een ernstige ziekte of het overlijden van een dierbare.

Wat kan ik betekenen?

Je zou verwachten dat de belangrijkste vragen die 55-plussers zich stellen, gaan over het levenseinde. Maar dit onderzoek laat zien dat de top vijf van levensvragen juist gaat over een mooie invulling van het leven dat hen resteert. Vragen die zij zich vaak stellen zijn bijvoorbeeld: Wat doe ik met de tijd die mij resteert? en:  Hoe kunnen we menswaardig samenleven? De vraag die met 60 procent op nummer één staat, is: Wat kan ik voor anderen betekenen? Het onderzoek laat duidelijk zien dat het leven vooral betekenis heeft door en met anderen.

Ruim driekwart (77 procent) van de senioren vindt dat er ook in de zorg meer aandacht moet komen voor levensvragen van ouderen.

Fouten en spijt

Spijt speelt bij veel senioren. Een op de drie zegt grote fouten gemaakt te hebben in zijn of haar leven. Zoals een slechte partnerkeuze of het te weinig aandacht geven aan vrouw en kinderen. Een kwart van de senioren die een grote fout hebben gemaakt, kan zichzelf die fout níet vergeven. Het drukt een stempel op hun leven.

Spijt is er ook over het niet tot zijn recht komen van talenten. Veel mensen van de oudere generatie hadden niet de kansen om te studeren en te worden wie ze wilden zijn. Wanneer ze hun leven helemaal opnieuw konden doen, dan zouden zes van de tien senioren hun leven anders inrichten. Zo zou 37 procent een (andere) opleiding kiezen, 24 procent een ander beroep, 14 procent een andere partner en 9 procent zou anders omgaan met zijn lichaam.

Met de ervaring van nu: wat zou u uw jongere ik adviseren?

‘Ga na waarvan je écht gelukkig wordt.
Ga na waar jouw talent ligt.
Probeer meer te zíjn, dan te worden.
Leef in een goede relatie.
En denk niet te materialistisch.’

Spijt is er over het niet tot zijn recht komen van talenten. Veel mensen van de oudere generatie hadden niet de kansen om te studeren en te worden wie ze wilden zijn.

Meer aandacht nodig

Ruim zeven van de tien senioren praten over de zin van het leven als je ouder wordt, het geloof, de reden van ons bestaan, het verlies van een naaste, de dood en het leven na de dood met hun partner, vrienden en familie. Ruim driekwart (77 procent) van de senioren vindt dat er ook in de zorg meer aandacht moet komen voor levensvragen van ouderen. Manon Vanderkaa, directeur KBO-PCOB: ‘Senioren hebben een grote behoefte om meer te praten over levensvragen. Als KBO-PCOB pleiten we er vanuit ons manifest Waardig Ouder Worden voor dat geestelijke verzorging, thuis en in zorginstellingen, een essentieel onderdeel blijft van de zorg. Mensen begeleiden met dit soort vragen is daar een belangrijk onderdeel van.’

Lees het gehele artikel in het december/januari-nummer van het Magazine van KBO-PCOB.