Veerkracht? De rek gaat eruit als we ouder worden

We maken heel wat mee in ons leven. Dankbare momenten én ingrijpende gebeurtenissen als een ernstige ziekte of het verlies van een naaste. Hoe veerkrachtig we ook zijn, op den duur gaat de rek er een beetje uit. Dat blijkt uit het veerkracht-onderzoek van KBO-PCOB, waaraan 1.350 senioren meededen.

Liefst zeven op de tien senioren hebben de afgelopen vijf jaar een of meer gebeurtenissen meegemaakt die hun leven behoorlijk hebben beïnvloed. Van de tien ouderen verloor 15 procent hun partner. Vier personen verloren een naast familielid en drie een goede vriend of vriendin. Vier maakten een ernstige ziekte van een dierbare mee en bij drie op de tien overleed een goede vriend of vriendin de afgelopen vijf jaar. Twee liepen een ernstige ziekte op en twee verloren (deels) hun mobiliteit.

"Waaruit putten we de kracht om toch weer door te gaan? Gewoon bezig blijven met onze dagelijkse activiteiten, zegt 37 procent. Wat ons ook op de been houdt: het contact met mensen uit onze naaste omgeving, zoals familie, partner, kennissen en vrienden, zegt 34 procent. 15 procent put kracht uit het geloof."

-

We zijn het meest aangedaan als een naast familielid overlijdt, zoals een van onze ouders of onze partner. Ook wanneer wijzelf of een van onze naasten een ernstige ziekte oplopen, laat dat wonden na. Dit zorgt vooral voor een intens verdriet (38 procent), een gevoel van eenzaamheid (15 procent), slaapproblemen (14 procent), huilbuien (12 procent), stress (10 procent), lusteloosheid (9 procent) en lichamelijke pijn (8 procent).

Veerkracht neemt af

Veerkracht betekent voor bijna de helft van de senioren het accepteren van veranderingen en ermee kunnen leven, gevolgd door te kunnen relativeren (27 procent) en te leren van wat je allemaal meemaakt (18 procent). De meeste senioren (64 procent) zeggen veerkrachtig te zijn. Maar: hoe ouder we zijn, hoe minder veerkrachtig we onszelf vinden. 28% vindt zichzelf veerkrachtiger geworden, de rest meent dat hun veerkracht in de loop der jaren hetzelfde is gebleven of is afgenomen. Liefst driekwart van de senioren vindt dan ook dat in de zorg meer aandacht moet komen voor ondersteuning bij levensvragen van ouderen.

Acht op de tien senioren vinden zichzelf een tevreden mens, de rest is noch tevreden, noch ontevreden. Zes op de tien voelen zich gezond, 10 procent voelt zich ongezond en de rest zit ertussenin. De belangrijkste redenen om ons niet gezond te voelen, zijn ernstige ziekten of aandoeningen, maar ook vagere klachten als vermoeidheid, rugpijn en hoofdpijn.

elkaar een hand geven

De meeste senioren verrichten een of meer van de volgende activiteiten: vrijwilligerswerk (67 procent), oppas voor de kleinkinderen (23 procent), mantelzorg (18 procent), actief in de wijk (10 procent) en betaald werk (7 procent). Daarbuiten is de helft lid van een club (52 procent). De meeste senioren hebben ook vrij regelmatig contact met familie, vrienden en buren.

Drie op de tien senioren zijn van mening dat er een God is die zich met ieder mens persoonlijk bezighoudt, een kwart zegt dat er een God of een hogere macht bestaat, drie op de tien weten het niet en twee denken dat dit niet zo is. Het geloof geeft volgens de helft van alle senioren steun bij tegenslagen. En bijna zeven op de tien senioren vinden dat het geloof mensen helpt bij de beantwoording van hun levensvragen.

Als ik aan hem denk, dan is hij niet weg

‘Drie jaar geleden overleed mijn man, we waren meer dan vijftig jaar getrouwd. Zijn manier van leven en van doodgaan heeft mij veerkracht gegeven. Het maakte het verdriet hanteerbaar, daar stond ik zelf van versteld. Hij had zijn eigen bezigheden en ik die van mij. Ook dat helpt bij het verdergaan. Als mensen alles samen doen, is het misschien moeilijker. Ik houd ervan de dag te ordenen, maar niet krampachtig. Iedere dag even wandelen, iedere dag iets in huis doen, elke week naar yoga. Nu ik minder mobiel ben, denk ik steeds meer aan hem. Aan zijn optimisme, zijn manier van praten en zijn speciale humor. Als ik aan hem denk, dan is hij niet weg.’
Thea Sonnemans (89) uit Mill

Lees het hele artikel in het Magazine van KBO-PCOB. Geen lid? Neem dan nu een abonnement op het Magazine!