Is uw huis klaar voor uw toekomst?

Vrijwel iedereen wil zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen. Maar is uw woning wel geschikt om oud in te worden?

Dat vroegen we de Nederlandse senioren in het onderzoek Langer zelfstandig thuiswonen, in opdracht van KBO-PCOB uitgevoerd door het Nationaal Seniorenpanel. De belangrijkste conclusie: de meeste mensen tot 74 jaar zijn daar nog helemaal niet mee bezig.

Test nu of uw huis wél levensloopbestendig is en scroll naar beneden voor de tests.

Waar komt het verlangen vandaan om zo lang mogelijk in het eigen huis te blijven wonen? Dat heeft vele redenen, blijkt uit ons onderzoek onder ruim 1800 senioren.

Bij ruim een derde van de senioren roept het idee om gedwongen de eigen woning te moeten verlaten als de gezondheid achteruitgaat zelfs angst op, zo blijkt uit eerder onderzoek van KBO-PCOB. De wens thuis te blijven wonen, is dus helder, maar het betekent wel dat de woning levensloopbestendig gemaakt moet worden. En dat vraagt in veel gevallen om de nodige aanpassingen.

"Ik voel me goed in dit huis en de buurt waar ik woon. Veel buren kennen mij en zullen me helpen als er iets fout gaat."

- Ria, 83 jaar

Een traplift? Dat is toch helemaal nog niet nodig!

Laten we voorop stellen dat heel veel senioren nog helemaal niet bezig zijn met toekomstbestendig wonen. Sterker nog, in de groep tussen 50 en 65 wil 30 procent eerst nog eens gaan verhuizen. Die groep maakt zich vooral druk om de krappe woningmarkt en de enorme bedragen die tegenwoordig moeten worden geboden, en buigt zich nog niet over de vraag of er een traplift in de nieuwe woning past.

Maar ook de groep senioren tussen de 65 en 74 maakt zich veelal nog niet druk om aanpassingen van de woning. Ze zijn vooral bezig met zo plezierig mogelijk wonen in het nu.

Geen reden voor actie

Is de woning geschikt om er echt comfortabel oud in te worden? Die vraag gaat vooral spelen als eenmaal de drempel van 70 jaar is overschreden. Daar antwoordt meer dan twee derde van de respondenten dat ze denken van wel: zij zijn ervan overtuigd dat de huidige woning levensloopbestendig is

"Het lastige blijft de vraag, wanneer je over moet gaan tot aanpassingen. Mijn gezondheid is nog goed"

- Piet, 73 jaar

Liever niet afhankelijk

Zolang er geen directe noodzaak is, houden veel senioren zich dus nog niet bezig met dit onderwerp.

Helaas blijkt dat bij plotselinge hulpbehoevendheid meer dan de helft van de senioren niemand in de directe omgeving heeft, bij wie ze eventueel terecht zouden kunnen.

Dit percentage ligt nog hoger onder alleenstaanden (65%) en senioren die in een grote stad wonen (67%). En ook al zouden ze bij iemand anders terechtkunnen, dan nog geldt dat de meerderheid liever niet afhankelijk wil zijn van iemand anders. En dan blijkt ineens dat een levensloopbestendige woning de zelfredzaamheid vergroot – en zeker geen overbodige luxe is.

Wat is op wandelafstand?

Wie denkt aan een huis voor de oude dag, mag niet vergeten ook naar de buurt te kijken. want een woning kan dan wel levensloopbestendig zijn, kun je van daaruit ook met bijvoorbeeld een rollator naar de huisarts, de brievenbus, de bushalte, de supermarkt, het buurthuis?

Dat soort voorzieningen zijn wel belangrijk mocht je later slecht ter been zijn, bleek uit ons onderzoek. Zo vindt 76% een supermarkt in de directe nabijheid van groot belang, wil 72% een huisarts vlakbij, en 53% wil een apotheek op loopafstand.

Opvallend: ouderen vinden het belangrijker een brievenbus in de buurt te hebben (31%) dan een buurthuis (18%), treinstation (10%), bank (8%) of culturele voorzieningen (1%).

De kerk hebben ze nog wel graag dichtbij: 22% van de ondervraagden vindt het heel belangrijk dat die op loopafstand is.

Wat is nodig?

Het staat lang niet iedereen helder voor de geest welke aanpassingen nodig zijn om een huis levensloopbestendig te maken. Bij het begin van ons onderzoek dacht bijna twee derde van de senioren dat hun huidige woning al van alle gemakken voorzien was.

Maar na afloop van dit onderzoek realiseren ruim vier op de tien van de respondenten zich dat ze in de toekomst toch nog aanpassingen zullen moeten doen aan de woning.

Wie gaat het betalen?

Gemeenten bieden, onder andere via de Wmo, mogelijkheden om levensloopbestendige aanpassingen in woningen te (laten) doen. Twee derde van de senioren weet van het bestaan van deze regelingen, maar toch legt de meerderheid de verantwoordelijkheid voor het aanpassen van de woning bij zichzelf. Dit is ook terug te zien in het feit dat 82% van de aanpassingen door de bewoners zelf is bekostigd.

Volgens de respondenten zou de gemeente wel een wat actievere rol mogen spelen in de informatievoorziening over subsidieregelingen.

Wat vindt KBO-PCOB ervan?

‘Wonen is voor de leden een ongelooflijk belangrijk onderwerp. Daarom staat het ook hoog op de lijst voor belangenbehartiging, zowel landelijk en lokaal’, vertelt Mariëlle van Oort, hoofd belangenbehartiging van KBO-PCOB.

‘Minister De Jonge wil nadrukkelijk op meer woningen voor senioren inzetten. Maar uit dit onderzoek blijkt dat het niet alleen kwestie van bouwen is. Het gaat om meer. Het gaat om: waar wil ik wonen als ik ouder word en wat heb ik dan nodig?

Die vraag moeten senioren zichzelf stellen, maar dan wel met de kennis wat er mogelijk is aan ondersteuning, aanpassingen en steun. Nadenken over de wooncarrière van senioren vraagt om een integrale benadering.

Niet alleen de stenen zijn van belang. Gemeenten moeten beter luisteren naar ouderen. Dat is ons punt aan de overlegtafels. In Den Haag en erbuiten. Houd ons scherp, we nemen graag uw signalen mee!

Reacties kunnen naar info@kbo-pcob.nl o.v.v. Wonen

Over het onderzoek

Het onderzoek Langer zelfstandig thuiswonen is in opdracht van KBO-PCOB uitgevoerd door het Nationaal Seniorenpanel van KBO-PCOB. Via een online vragenlijst deden ruim 1850 senioren in de periode 22 maart tot 4 april 2022 mee aan het onderzoek. De gemiddelde leeftijd van de deelnemers is 76 jaar.

Voortaan het hele onderzoek lezen? Neem dan nú een abonnement op het Magazine van KBO-PCOB.