Claartje Kruijff, Theologe des Vaderlands: Mensen worden doodmoe van constant gelukkig moeten zijn

Ze groeide zonder kerk op, maar bloeide open toen ze de christelijke traditie leerde kennen. Onlangs werd Claartje Kruijff (1971) voor een jaar Theologe des Vaderlands. Ze vertelt over haar leven en werken met één been binnen en één been buiten de kerk. ‘Wat een opluchting: het leven draait niet om mij!’

Claartje Kruijff heeft iets met kwetsbaarheid, ze praat er heel open over. Er klinkt in ons gesprek zelfs iets van eerbied door voor onze kwetsbaarheid, opper ik. ‘Dat is ook zo’, zegt ze. ‘Als mensen kwetsbaar zijn, dan gebeurt het. Dan is er geen schone schijn, geen scherm. Dan zijn mensen wie ze zijn en krijg je echt contact met elkaar. Dat is kostbaar.’ Het is een inzicht dat gaandeweg kwam, want Claartje werd opgeleid om  kwetsbaarheid op te lossen. Voordat ze theologie ging studeren, werkte ze als psycholoog voor grote bedrijven in Amsterdam en Londen.

Maar rond haar 28ste veranderde er iets. ‘We wilden gaan trouwen. Frank komt uit een Limburgse katholieke familie, zo kwamen we bij een priester terecht om ons huwelijk voor te bereiden. Ik weet nog zo goed hoe ik genoot van die pastorie, het soort vragen dat de priester stelde, een man die alle tijd had. Vragen waardoor ik ging vertellen over mijn leven, onze liefde. Het kwam in een ander licht te staan. Wat een verademing.’

Gezin van Claartje in Signapore
Gezin van Claartje in Signapore

Leuker en lichter

Die arme Frank, plaag ik: een nietsvermoedende Limburgse man voor wie geloof er gewoon bij hoorde. Claartje grinnikt. ‘Ja, toen moest hij ook gaan vertellen. Maar ik weet dat hij het prettig vond. Hij zag ook dat ik leuker en lichter werd toen ik in aanraking kwam met het geloof. Ik heb een zware kant, ik kon me verloren of somber voelen in dat “zelf” en alles wat er moet. Het was een ontdekking dat ik ergens bij hoorde, deel was van iets groters. Ik werd minder opgeslokt door dat zware, omdat ik leerde: het pijnlijke en het onvermogen horen erbij.’

Leven zonder ‘tegenover’

Claartje Kruijff staat model voor een nieuwe generatie gelovigen: zonder geloof opgegroeid en met een frisse blik op onze individualistische samenleving. ‘Ik proef het bij de mensen die ik begeleid, de huwelijken en uitvaarten: mensen willen weten wat hun plaats is in dit leven. Claartje kan haarfijn uitleggen waar het bij veel mensen aan ontbreekt, waar het zeer doet. ‘We leven zonder ‘tegenover’, alsof er geen ander of Ander is tot wie je je moet verhouden. Als wij serieuze gesprekken voeren, dan gaat het over de vraag: wat wil je zelf? En: wat heb je ervan gemaakt?’

Wat een opluchting!

Claartje: ‘We hebben het niet vaak over wat je plaats is in het leven, wat je hier te doen hebt, wat je te geven hebt. We doen net alsof wij zelf begin en einde van ons leven zijn. Dat kunnen we niet dragen. Het is veel te zwaar. Mij was dat te zwaar. Steeds maar je best moeten doen om het goed te hebben met jezelf… Wat een opluchting was het om in te zien: het leven draait niet om mij! Ik ben deel van een groter geheel, er is iets voor en na mij en ik hoef niet alles op te lossen. Of om het simpeler te zeggen: ik werd gelukkiger, zonder dat ik de hele tijd met mezelf bezig was. Ik ben niet zo belangrijk!’

'Ik ben ervan overtuigd dat traditionele woorden als vergeving, barmhartigheid, genade ons iets te zeggen hebben. Maar er groeit een generatie op die nauwelijks leert om na te denken over wat hun rol of plaats in het leven is. Mensen die niets weten over de ontdekkingen die onze ouders en grootouders deden. Misschien ben ik wel een van degenen die de oude woorden en begrippen weer hardop moet uitspreken.’

Opgeklopte succesverhalen

‘We leven in een samenleving van opgeklopte succesverhalen’, zegt Claartje. ‘Maar je bent zo groot als je laatste succesverhaal. Mensen worden er doodmoe van, als ze niet mogen zijn wie ze zijn. Alsof we telkens constant en stabiel en gelukkig moeten zijn. Niemand is dat. Vandaag ben ik kwetsbaar door de indrukken van gisteren. Morgen voel ik me waarschijnlijk sterker. Het is allebei goed.’

Lees het hele artikel in het Magazine van KBO-PCOB.Geen lid? Neem dan nu abonnement op het Magazine!