Nooit te laat voor verzoening met uw eigen ouders

Veel senioren worstelen met een verstoorde relatie met hun eigen ouders. Vaak speelt dat al een leven lang en heeft het te maken met hechting in de vroege jeugd. Arthur Nijsten (63) en Leo Fijen (62) vertellen erover. Over één ding zijn zij het roerend eens: open je hart, daarvoor is het nooit te laat.

Arthur Nijsten: ‘Ik heb gelukkig nog haar pure liefde ervaren’

Er was moed voor nodig om samen therapeut Paulien Kuipers naar zijn 92-jarige moeder te gaan. Maar Arthur Nijsten (63) deed het wel. Het bracht hem een nieuwe verbondenheid met haar.

Zijn hele leven lang heeft Arthur moeite gehad om zich lekker te voelen en zich staande te houden. Toen hij bleef vastlopen, is hij gaan kijken naar zijn jeugd, waarin dingen anders zijn gegaan dan goed voor hem was. In het bijzonder de moeizame relatie met zijn moeder.

Emotioneel onderuit

Paulien ging met haar in gesprek over haar leven en over de geboortes van de kinderen. Arthur: ‘Ik werd heel emotioneel en ging onderuit. Paulien is daar op een mooie manier mee gaan werken. Ze maakte de pijn voelbaar en hielp ons ook om er nieuwe woorden aan te geven.

Op eigen benen

Het ervaren van een ander contact met zijn moeder heeft Arthur bevrijding, rust en vrede gebracht. Arthur: ‘Ik kan beter voelen waar mijn behoeften liggen en heb meer begrip gekregen voor mijn moeder. Ik kon haar daarna ook vasthouden, wat ik eerst niet kon. Ik kon eindelijk op eigen benen staan en met respect mezelf en de ander zien.

Pure liefde

Vorig jaar is mijn moeder overleden. Bij het afscheid nemen kwam ze uit haar slaap en maakte ze de omarmende beweging naar mij toe. Toen vielen alle schotten weg en heb ik de pure liefde van mijn moeder ervaren.

``Mijn moeder was blij met me, maar ook teleurgesteld.'

Leo Fijen: ‘Vind elkaar, doe het, wacht niet!’

Auteur en televisiemaker Leo Fijen (62 jaar) vertelt over de betekenis van de relatie met ouders, op latere leeftijd en door de dood heen. Hij schreef er samen met Manu Keirse een troostend boek over.

Leo: ‘Veel mensen worstelen met de scheuren in hun leven. Wie daar geen vrede mee sluit, blijft leven in het verleden. Dat gold ook voor mijn moeder. Zij kon haar opleiding niet afmaken, omdat ze op de boerderij het huishouden moest doen. Tot op hoge leeftijd bleef ze daar met bitterheid op terugkijken. Pas twee weken voor haar dood kon ze dat loslaten en zag ik een andere moeder.

Troost en hoop

‘Als ik in lezingen over mijn moeder vertel, krijg ik veel reacties. Bijvoorbeeld: ‘U vertelt mijn verhaal, ik kan ook nog steeds niet zacht en lief zijn voor mijn kinderen.’ Of: ‘Had ik me maar anders opgesteld naar mijn ouders. Nu ze overleden zijn, zie ik ze anders.’

'Als je de moed hebt jezelf kleiner te maken, maakt het niet meer uit wie gelijk heeft.'

Teder en zacht

‘Als je de moed hebt jezelf kleiner te maken, maakt het niet meer uit wie gelijk heeft. Dan kun je nog tijdens het leven dichterbij komen en komt er ruimte om elkaar te inspireren en te beminnen. Zo werd mijn moeder teder en zacht en vertelde mijn vader voor het eerst wat hij werkelijk had willen doen.’

Vind elkaar!

‘Het is mooi als die heelheid er al is voor de dood. Vanuit de nieuwe verbondenheid kan de een sterven en de ander met troost en hoop verder leven. Ik kan alleen maar zeggen: vind elkaar, doe het, wacht niet.’

Mannen die over hun moeder schrijven

Mijn moeder. Steeds dichterbij

‘Ik moest 50 jaar worden om de tederheid van mijn moeder te ontdekken. Dat troost me door de dood heen. Ze heeft het mooiste tot het laatst bewaard. Ik hou van haar.’

Twee auteurs die allebei al over rouw en verdriet schreven, gaan met elkaar in gesprek over de vraag hoe het toch mogelijk is dat moeders tot ons blijven spreken, ook zo veel jaar na hun overlijden.

Leo Fijen en Manu Keirse, Uitgeverij Adveniat, 2017

Ik kom terug

‘Een maand na de dood van mijn vader hield mijn moeder grote schoonmaak. Zijn geur moest worden weggeschrobd, zijn geest verjaagd. Zo bande ze mijn driftige vader uit.’

Een intrigerende, autobiografische roman over een zoon die zijn moeder pas leert kennen aan het eind van haar leven. Na een lang leven van kilte, zwijgen en buitensluiten begint de moeder opeens te praten over herinneringen die zij altijd verborgen hield.

Adriaan van Dis, Atlas Contact, 2014

Moederland

‘Ze komen kijken of ik dood ben’, schimpte moeder. Maar haar wrok had op haar niet het ondermijnende effect dat het op andere mensen had: het hield moeder juist in leven.’

Reisverhalenschrijver Paul Theroux blijft in Moederland dichter bij huis. Het is een roman over een ongelukkig gezin met zeven kinderen dat lijkt op het gezin waarin hij zelf opgroeide. De kinderen proberen  zich aan de wurggreep van hun moeder te ontworstelen.

Paul Theroux, Atlas Contact, 2017

Lees het hele artikel in het Magazine van KBO-PCOB. Geen lid? Neem dan nu abonnement op het Magazine!