Griepexpert Ted van Essen: ‘60-plussers onderschatten de griep’

11 november Nationale Griepprikdag

Griepexpert Ted van Essen: ‘60-plussers onderschatten de griep’

Op 11 november is de eerste Nationale Griepprikdag in Nederland.

Terecht, want het influenzavirus is gevaarlijker dan zomaar ‘een griepje’. Vorig jaar overleden er maar liefst tienduizend mensen meer dan gemiddeld tijdens de griepepidemie.

Griepexpert Ted van Essen: ‘Dat gegeven haalde nauwelijks de media. Die stonden namelijk vol met de wintersterfte van runderen bij de Oostvaardersplassen. Actiegroepen stelden daarover Kamervragen.

Maar die extra tienduizend dode mensen – waaronder vele ouderen – leverden niet één Kamervraag op.’

Waar vinden de griepprikken plaats?

‘In de praktijk van de eigen huisarts. Die krijgt dan op één dag ineens een paar honderd man op bezoek. Best een vrolijke boel.

Net als vroeger op school: een beetje angst bij de een en wat stoerdoenerij bij de ander. En handig. Je ziet elkaar weer even.

Maar goed, deze griepdagen blijven onderbelicht. Met als gevolg dat de doelgroep gemakkelijker vergeet om een prik te halen. Of het idee krijgt dat die prik niet jaarlijks nodig is. En dat is het wel.’

Waarom noemt u de griepprik voor ouderen trouwens een volwassenenvaccinatie?

‘Niet iedereen voelt zich aangesproken door het begrip ouderenvaccinatie. Zo las ik in de krant dat er een nieuwe groep is opgestaan: de jongere ouderen.

Onder deze ‘jongere ouderen’ vallen mensen die met pensioen zijn of gaan maar zich nog beschouwen als jong en gezond, en vaak een compleet nieuw leven starten.’

'Toch behoren ook deze jongere ouderen tot een serieuze risicogroep'

Een hardnekkig misverstand?

‘Ik vind mezelf ook niet oud. In mijn hoofd.

Maar je lichaam en je afweerapparaat verouderen wel degelijk, hoe hip je ook bent.

Daar komt bij dat er genoeg mensen van onder de 60 jaar zijn die ook een verhoogd risico lopen als gevolg van diabetes, longaandoeningen, hartfalen of hun strijd tegen kanker.’

Nog een paar misverstanden: ‘Die griepprik helpt niet, want ik krijg toch griep.’ Of: ‘Ik word juist ziek van die prik.’

‘Het klopt dat hierover misverstanden bestaan in de maatschappij. Om bij het laatste misverstand te beginnen: je wordt niet ziek van die prik, want dat vaccin is al dood.

En ja, het klopt dat er mensen zijn die ondanks een griepinjectie toch ziek worden. Omdat er ook andere virussen rondwaren. Die prik beschermt alleen tegen influenza en niet tegen verkoudheidsvirussen.’

'Zo overleden er in 2018 tienduizend mensen meer dan gemiddeld. Dat gegeven haalde trouwens nauwelijks de media. Die stonden namelijk vol met de wintersterfte van runderen bij de Oostvaardersplassen.’

Waarom zijn we zo hardnekkig in onze argumentatie?

‘We stellen onszelf niet graag kwetsbaar op. Minder dan tien procent van de bevolking wordt elk jaar ziek.

Maar weet wel dat er in 2018 – toen er een hele zware griepepidemie was in Nederland – zo’n 900.000 mensen ziek werden. Als al die mensen wel waren gevaccineerd, dan zouden er nog maar 450.000 mensen ziek zijn geweest. Een groot verschil.’

Pardon?

‘Serieus.

Voor die dieren ontstonden allerlei actiegroepen en werden er zelfs Kamervragen gesteld aan de minister.

Maar die extra tienduizend dode mensen – waaronder vele ouderen – leverden niet één Kamervraag op. Op initiatief van KBO-PCOB ontstond het ‘actieplan wintersterfte’, dat leidde tot diverse optredens in de media.

De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) schreef zelfs een stuk waarin stond dat onze levensverwachting door die griepepidemie niet langer meer stijgt. Ineens werden er wél vragen gesteld aan de minister.’

Waarom richten jullie je tijdens de Nationale Griepprikdag ook op de beroepsgroep zorgmedewerkers?

‘De vaccinatiegraad in deze groep is vaak heel laag, terwijl deze mensen juist meer kans lopen om zelf ziek te worden. Via hun patiënten.

Ook geven ze ziektes gemakkelijker door. Nog voordat je merkt dat je ziek wordt, ben je vaak al besmettelijk.

Daar komt bij dat deze groep heel plichtsgetrouw is. Zij werken meestal gewoon door, terwijl ze al ziek zijn en besmetten zo kwetsbare ouderen.

Tijdens die epidemie van 2018 lagen bijna alle ziekenhuizen plat doordat een deel van het zorgpersoneel uit de running was.’

Snapt u dat deze mensen uit de beroepsgroep bezwaren hebben tegen vaccinatie?

‘Eigenlijk niet. Soms bekruipt me het gevoel dat deze mensen bang zijn dat ze door die griepprik niet meer een paar dagen ziek mogen zijn. Natuurlijk mogen ze ziek zijn.

Maar ik denk ook aan al die patiënten die met kunst- en vliegwerk in leven worden gehouden en vervolgens doodgaan aan een simpel griepje. Dat gevaar kunnen we aanmerkelijk terugdringen. Als we maar willen.’

Meer lezen?

Neem dan nu een abonnement op het magazine van KBO-PCOB.