Betekeniszoekers

Zij maakten na hun vijftigste een grote ommezwaai in hun leven om zo meer betekenis te vinden.

‘Ik heb mijn vader beloofd mijn medemens bij te staan’

Henk Zwaan (84), Breda:

Van belastingen naar gesprekken met daklozen

Veertig jaar lang was Henk Zwaan belastingambtenaar.
Na zijn pensionering maakte hij een oude belofte waar: iets betekenen voor mensen in de verdrukking. In 2008 ontving hij de Vredesprijs van deze stad.

‘In de Hongerwinter kwamen mensen uit Holland uitgeput in Friesland aan. Van dichtbij heb ik meegemaakt hoe mijn vader hen hielp. Ik was tien jaar en het heeft diepe indruk gemaakt. Voor mijn vader overleed, heb ik hem beloofd mijn medemens bij te staan. Met een baan en een gezin met drie kinderen was er alleen weinig ruimte om dat te doen.

Dat veranderde radicaal toen ik op mijn 57ste stopte met werken. Eerst woonde ik tien jaar als vrijwilliger van vluchtelingenwerk gesprekken bij tussen asielzoekers en de IND. Daarna organiseerde ik vijf jaar spelmiddagen voor asielzoekerskinderen.
Toen het asielzoekerscentrum in Breda sloot, ben ik bij het Annahuis binnengelopen en daar aan de slag gegaan. Het is een inloop voor dak- en thuislozen en mensen die aan de zelfkant van de maatschappij leven.

Daarnaast bezoek ik op persoonlijke titel een aantal mensen thuis. Ook daar gaat het om luisteren, aandacht geven, wat praten. Ik verwacht niets terug, daar gaat het niet om. Wat Jezus gezegd en gedaan heeft, is voor mij een belangrijke inspiratiebron. Nu kan ik wat ik geloof in de praktijk brengen. Ik houd daar pas mee op als het echt niet meer kan. Zo eenvoudig is het.’

‘Als je alleen op pad bent, gebeurt er van alles’

Tjitske Schukken (81), Amsterdam:
Van ambtenaar naar wereldreiziger


Ze was ambtenaar bij een ministerie, werd toerkanovaarder, wereldfietser en langeafstandswandelaar. Van haar 47ste tot haar 65ste was Tjitske Schukken onderweg, een vrouw alleen, met haar tent.

‘De buitendienst van het ministerie waar ik werkte werd opgeheven. Op de plek waar ik terechtkwam keek niemand naar me om en was er geen werk voor mij. Ik was gefrustreerd en boos en ging steeds vaker varen met mijn kano. Als ik terugkwam was er geen post. Wanneer ik langer op reis bleef, zei niemand daar wat van. Wel kwam er elke maand geld op mijn rekening. Uiteindelijk was ik meer dan dertig weken per jaar weg.

Zo’n verhaal kom je alleen tegen bij Kafka. Ik las in zijn boeken wat ik zelf beleefd had.

Op de Donau maakte ik mijn eerste lange kanotocht van negen weken. Ik voelde me thuis op de rivier, ging er helemaal in op. Ik werd daarnaast wereldfietser en langeafstandswandelaar. Zeventien jaar heb ik dit leven geleid. Als je alleen op pad bent, gebeurt er van alles. Het was avontuurlijk, met onverwachte problemen, veel ontmoetingen, twee liefdes en gebroken ribben.

De buikpijn die ik voelde, bleek darmkanker te zijn. Vijf jaar heb ik me fulltime gewijd aan mijn herstel. Ik ben de wereld overgegaan en heb overal mensen ontmoet. Hier in de Bijlmer komt de wereld ook voorbij. Elke dag heb ik wel een kleine ontmoeting met een mij onbekende.’

Tjitske Schukken

'Zo’n verhaal kom je alleen tegen bij Kafka. Ik las in zijn boeken wat ik zelf beleefd had.'

Bert Verhagen

Bert Verhagen (68), Almere:
Van een snelle baan naar aanraakkunst


Een leven dat om welzijn draait, niet om welvaart. Een niet-operabele hersentumor was voor Bert Verhagen het begin van een metamorfose. Bert maakt onder de naam McLaurens voelobjecten voor blinden en slechtzienden.

‘Ik werkte in een commerciële baan, met veel stress. Ik voelde dat het een leeg bestaan was, maar deed er wel aan mee. Tot mijn gezondheid me het duwtje in de rug gaf om mijn leven totaal anders in te vullen. Ik werd arbeidsongeschikt, ook mijn relatie strandde.

Wat moet ik nu, was de vraag die ik mezelf stelde toen ik 51 was. Schilderen leek me een leuke hobby. Inmiddels ben ik als creatief ambachtsman elke dag met kunst bezig.

De laatste jaren maak ik alleen nog werk dat mensen kunnen aanraken. Het reliëf maakt mijn werken beter zichtbaar en ook tastbaar. Ook zelf zet ik me ervoor in om meer voelobjecten in musea te krijgen.

Mijn metamorfose heeft me geleerd de keuze van het hart voorrang te geven boven rationele argumenten. Alles draait om liefde en om iets betekenen voor de ander.’

www.kunstzinnigevoelobjecten.nl

‘Ik zet me in voor meer voelobjecten in musea’