Theoloog des Vaderlands Almatine Leene

Theoloog des Vaderlands

Almatine Leene

Ze is pas 37 jaar, maar heeft een heftig levensverhaal. Ze verloor haar moeder op haar achtste, woonde tot voor kort met man en kinderen in Zuid-Afrika, ze is de eerste vrouwelijke predikant van de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt en werd meteen ook Theoloog des Vaderlands. In gesprek met Almatine Leene over corona, hoop en wanhoop. En over Pasen. ‘Er komt altijd een nieuw begin – en meestal is dat anders dan wij denken.’

 

Haar levensverhaal kende al heftige wendingen, maar het laatste jaar was ronduit turbulent. Toen corona begon woonde ze nog in Zuid-Afrika met haar man en twee kinderen, ze was zwanger van de derde. Een jaar later woont het inmiddels uitgebreide gezin in Nederland, waar Almatine Leene sinds november de eerste vrouwelijke predikant is van de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt.

In diezelfde maand werd ze gekozen tot Theoloog des Vaderlands, een erebaan waar veel mediacontacten bij komen kijken. Ze liet zich meteen zien door als eerste de Nationale Nieuwjaarszegen uit te spreken op tv.

‘Ik dacht: als God roept, dan zal het wel goed komen’

Het mysterieuze en goede nieuws

Het werk is voor haar een roeping. Letterlijk. Leene wilde als kind al werken in de kerk, vooral het spreken over God trok haar aan. ‘Het mysterieuze ervan en het goede nieuws, dat groter is dan ik’, zo herinnert ze zich haar kinderlijke beeld.

Maar ze wist dat ze als vrouw in haar kerk geen kans maakte op het predikantschap en liet de droom los. Ze schreef zich in voor een studie economie, maar kreeg op twee opeenvolgende avonden ingegeven dat ze theologie moest gaan studeren. ‘Ik hoorde een stem’, zegt ze eenvoudig, ‘en ik dacht: als God roept, dan zal het wel goed komen.’

Schreeuwend eenzaam in Zuid-Afrika

Nu wordt over God wel gezegd dat Hij een voorliefde heeft voor kronkelpaden. Dat van Almatine Leene liep via Zuid-Afrika, waar ze stage ging lopen, haar man ontmoette, trouwde en een gezin stichtte. In Zuid-Afrika werd ze predikant in de Nederduits Gereformeerde Kerk. Ze promoveerde er op een theologische studie naar de rol van de vrouw in de kerk.

Haar proefschrift gaf een duw aan een al lang lopende discussie in haar vrijgemaakte kerk in Nederland. In 2017 stelde het kleine protestantse kerkgenootschap (zo’n 110.000 leden) het predikantschap open voor vrouwen. Het lijkt werk van de Voorzienigheid dat juist Almatine Leene de eerste vrouw is die beroepen werd. En dat nog wel in Hattem, in de buurt van haar ouders.

Armoede en geweld

‘Het was soms een heel moeilijk pad’, vertelt ze. ‘Ik begon met een onderzoeksstage, zag weinig mensen, had weinig geld. Bellen naar huis moest in een telefooncel bij een pompstation. Ik was na een geweldige start een tijd lang schreeuwend eenzaam in Zuid-Afrika.

Daardoor vlogen ook de armoede en het geweld me aan: het is een bizar onveilig land en dat is in de loop der jaren erger geworden. Mijn man vindt het fantastisch dat hij hier in Nederland zonder angst ’s avonds een rondje kan rennen.’

‘Ik was een tijd lang schreeuwend eenzaam in Zuid-Afrika’

Moeite met gezag

Nu went ze aan een permanent verblijf in Nederland, dat veel veiliger is, maar ook veel minder gelovig. ‘Er is hier veel wantrouwen jegens kerken en weinig geloofskennis’, zegt ze. ‘Het zoeken naar zingeving is er niet minder om, maar het gebeurt op een gespannen manier. Nederlanders hebben moeite met gezag. We hebben niet alleen zestien miljoen bondscoaches, maar op allerlei gebieden denken mensen dat ze deskundig zijn.’

‘Het publieke debat in Nederland staat bol van de verontwaardiging, vanuit de gedachte dat we ergens recht op hebben. Mijn ervaringen in Zuid-Afrika helpen me om te relativeren. Mensen daar leven meer vanuit wat ze wél hebben, zelfs al is dat veel minder dan hier.’

Positieve verschillen zijn er ook. ‘In Zuid-Afrika duurt het lang voor mensen vertrouwelijk worden. In Nederland kun je met een wildvreemde in de trein binnen vijf minuten een persoonlijk gesprek hebben. Dat is fijn voor mij, want ik hou van goeie gesprekken. Het is ook fijn voor mij als predikant, want daardoor kan ik mensen veel sneller nabij zijn.’

Vertrouwen

Ze vermoedt dat de coronatijd ons leven blijvend zal veranderen. ‘Mensen reageren heel verschillend’, merkt ze. ‘Sommigen ervaren het als een periode van rust, anderen juist van angst en eenzaamheid, weer anderen als een bijzondere tijd voor het gezin.

De mensen in de Bijbel hadden geen idee hoe hun nieuwe begin eruit zou zien, zoals wij dat ook niet weten. Maar dit is waar we op mogen vertrouwen. Het kruis en de opstanding van Christus zijn daarvan het hoogtepunt.’

Loslaten

Voor Leene is dit doorleefde wijsheid. ‘Het cliché luidt dat God juist op je dieptepunten heel dichtbij is. Maar ik herken dat. Mijn moeder overleed toen ik acht jaar oud was. Ik ben daar heel verdrietig over geweest en dat kwam opnieuw naar boven in de eenzaamheid van mijn eerste jaren in Zuid-Afrika. Tegelijkertijd heb ik juist toen ook Gods nabijheid ervaren.’

Het christelijk geloof daagt daar steeds opnieuw toe uit, zegt Almatine Leene: loslaten, je toevertrouwen. ‘Corona laat zien dat niet alles maakbaar is. Dat is lastig voor ons, ook voor mij hoor. Maar de vraag is: durf je je leven in Gods hand te leggen? Durf je te geloven dat God van je houdt en een plan heeft met de wereld en met jou?’

Benieuwd naar andere artikelen uit het Magazine van KBO-PCOB? Klik dan hier voor een abonnement.